Presidenti i Kroacisë, Zoran Milanoviq, ka shkaktuar reagime të forta në rajon dhe më gjerë pas deklaratave të tij kritike ndaj mënyrës se si vendi i tij ka realizuar prokurimet ushtarake nga partnerët perëndimorë. Në një paraqitje publike të raportuar nga media kroate index.hr, ai ka vënë në pah një kontrast të mprehtë mes trajtimit që, sipas tij, i është bërë Kroacisë dhe Serbisë nga Franca.
Sipas Milanoviqit, Kroacia ka përfunduar duke blerë avionë luftarakë Rafale të përdorur, ndërkohë që Serbia ka arritur të sigurojë aeroplanë të rinj. Ky dallim, sipas presidentit kroat, ngre pikëpyetje serioze mbi natyrën e partneritetit strategjik dhe barazinë brenda aleancave ushtarake evropiane.
Ai ka theksuar se vendimi për blerjen e avionëve Rafale ka qenë një investim tepër i madh financiar për Kroacinë, duke përmendur shifra që arrijnë në mbi 1.5 miliardë euro për Francën dhe rreth 1 miliard euro për Gjermaninë në pajisje të tjera ushtarake. Sipas tij, këto shpenzime nuk po reflektohen në përfitime reale për industrinë vendore apo në forcimin e kapaciteteve afatgjata të mbrojtjes.
Një nga kritikat më të forta të Milanoviqit ka qenë bllokimi, siç e quan ai, i ndërtimit të pesë anijeve patrulluese kroate. Presidenti ka vënë në dukje se ndërkohë që Qeveria mburret me ndihmë financiare prej 15 milionë eurosh për Ukrainën, nuk po ndan 12 milionë euro për të përfunduar projektet strategjike të sigurisë detare brenda vendit.
“Pesë anije patrulluese nuk po përfundojnë, por miliarda po dalin jashtë vendit. Kjo nuk është logjikë strategjike”, ka deklaruar Milanoviq, duke shtuar se shuma e dhënë Ukrainës, sipas tij, “nuk mjafton as për ngrohjen e një kazerme për një muaj”.
Ai ka qenë po ashtu kritik edhe ndaj marrëveshjeve me Gjermaninë për blerjen e tankeve Leopard, duke e krahasuar Kroacinë me Lituaninë. Sipas tij, Lituania ka arritur të sigurojë prodhimin e pjesëve dhe përfshirjen e industrisë vendore, ndërsa Kroacia – megjithëse ka traditë në këtë sektor – nuk ka përfituar asgjë të ngjashme.
Në përfundim, presidenti kroat ka vënë në dyshim vetë kuptimin e aleancës dhe partneritetit strategjik, duke deklaruar hapur se “kjo nuk është mënyra se si ndërtohet një aleancë e drejtë”.
Deklaratat e Milanoviqit pasqyrojnë një pakënaqësi më të gjerë në disa vende të Evropës Juglindore, ku perceptohet se standardet e bashkëpunimit ushtarak nuk janë të njëjta për të gjithë. Rasti Kroaci–Serbi nxjerr në pah dilemat mes besnikërisë ndaj aleancave dhe interesit kombëtar afatgjatë.