Fund i përplasjeve në Siri? Marrëveshja që mund të ndryshojë gjithçka në veri
Damask, 19 janar 2026 – Një marrëveshje e papritur mes qeverisë siriane dhe forcës kryesore luftarake kurde ka hapur rrugën për një riorganizim të madh politik dhe ushtarak në verilindje të Sirisë, duke ngritur shpresat për fundin e një vale përplasjesh që përfshiu edhe zona strategjike me naftë dhe infrastrukturë energjetike.
Sipas detajeve të publikuara nga media shtetërore dhe të raportuara nga Reuters, autoritetet civile dhe ushtarake kurde do të vihen nën kontrollin e qeverisë qendrore siriane, duke i dhënë fund disa ditëve të luftimeve intensive mes trupave siriane dhe Forcave Demokratike Siriane (SDF).
I dërguari amerikan Tom Barrack e përshëndeti marrëveshjen si një “pikë kthese vendimtare”, por paralajmëroi se ende mbetet shumë punë për të finalizuar detajet e një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse integrimi.
Goditje e madhe për autonominë kurde
Kushtet e marrëveshjes përbëjnë një kthesë të fortë për SDF-në, e cila për më shumë se një dekadë kishte administruar një rajon gjysmë-autonom në verilindje të Sirisë. Kreu i SDF-së, Mazloum Abdi, konfirmoi se grupi kishte rënë dakord të tërhiqej nga dy provinca me shumicë arabe:
- Deir al-Zor, qendra kryesore e prodhimit të naftës dhe grurit
- Raqqa, ku ndodhen diga hidroelektrike strategjike përgjatë lumit Eufrat
Abdi njoftoi gjithashtu se do të takohej me presidentin sirian Ahmed al-Sharaa në Damask për të sqaruar publikisht detajet e marrëveshjes.
Integrim, jo më njësi kurde të veçanta
Marrëveshja me 14 pika përcakton që:
- Forcat e SDF-së do të bashkohen me ministritë qendrore të mbrojtjes dhe të brendshme si individë, jo si njësi të veçanta kurde
- Të gjitha pikat kufitare, fushat e naftës dhe gazit, burgjet dhe kampet që mbajnë luftëtarë të Shtetit Islamik do t’i dorëzohen qeverisë
- Qeveria siriane do të marrë zyrtarisht kontrollin e Deir al-Zor dhe Raqqa brenda 24–48 orëve
Media shtetërore siriane publikoi foto të banorëve në Raqqa duke festuar dorëzimin e pritur të qytetit.
Disa lëshime për SDF-në
Pavarësisht kushteve të ashpra, marrëveshja përfshin edhe disa elemente kompromisi:
- SDF mund të propozojë figura ushtarake dhe civile për role kyçe në qeverinë qendrore
- Provinca Hasakeh do të ketë një guvernator të emëruar me konsensus
- SDF angazhohet të dëbojë figurat jo-siriane të lidhura me PKK-në
Sharaa ka akuzuar PKK-në për ndikim në vendimmarrjen e SDF-së, një pretendim që kurdët e mohojnë.
SHBA-të mes dy aleatëve
Luftimet i kanë vendosur Shtetet e Bashkuara në një pozitë të vështirë mes mbështetjes së saj afatgjatë për SDF-në dhe mbështetjes së re për presidentin Sharaa. Barrack u takua me Abdinë në Kurdistanin irakian dhe me Sharaa-në në Damask vetëm pak ditë para shpalljes së marrëveshjes.
Turqia reagoi pozitivisht, duke deklaruar se shpreson që marrëveshja “do të kontribuojë në sigurinë dhe paqen e popullit sirian dhe të gjithë rajonit”.
Ndërkohë, shqetësimet kurde janë shtuar nga shpërthime të dhunës sektare vitin e kaluar, ku qindra civilë nga pakicat alavite dhe druze u vranë nga forca të lidhura me qeverinë.
Kjo marrëveshje përbën një nga zhvillimet më të rëndësishme politike në Siri që nga rrëzimi i Bashar al-Assadit. Ajo sinjalizon fundin praktik të autonomisë kurde në verilindje dhe konsolidimin e pushtetit të Damaskut mbi burime strategjike si nafta dhe infrastruktura energjetike. Megjithatë, rreziqet mbeten të larta: integrimi i SDF-së si individë mund të dobësojë strukturën e tyre ushtarake, ndërsa pakënaqësitë në terren mund të çojnë në tensione të reja. Roli i SHBA-ve do të jetë vendimtar për stabilitetin afatmesëm të rajonit.
Burimi: Reuters