Shkencëtarët dhe organizatat ndërkombëtare të shëndetit kanë identifikuar një formë të re të diabetit — e veçantë dhe e ndryshme nga diabeti i tipit 1 dhe 2 — që po ndryshon rrënjësisht qasjen ndaj diagnostikimit dhe trajtimit të kësaj sëmundjeje kronike.
Çfarë e veçon këtë variant të diabetit?
Në Afrikën e Jugut, Ugandë, dhe Kamerun, hulumtimet e fundit të bazuara në rastet e reja të të rinjve me diabet të diagnostikuar — përkatësisht mbi 894 pjesëmarrës — zbuluan se 65% prej tyre nuk kishin auto-antitrupat e zakonshëm që zbulohet tek diabeti i tipit 1, dhe nuk kishin as +fisnikëri gjenetike për mënyrën autoimmune të diabetit. Kjo do të thotë se forma e tyre e diabetit nuk shpjegohej nga rezultatet e njohura ose kequshqyerja .
Në përmbledhjen e fundit nga Reuters, kjo lloj diabeti i rinisë përshkruhet si një variant jo-autoimun, që nuk përputhet me tipin 2 ose me diabetin e lidhur me kequshqyerjen (“Type 5”). Zbulimi po quhet “alarm për sistemet diagnostikuese” .
Pse është kaq dramatik?
- Diagnoza e gabuar sjell trajtime të pasakta: pacientët shpesh marrin terapi me insulinë të panevojshme ose të rrezikshme.
- Sistemi shëndetësor mbështetet në modele dhe testime që nuk janë adaptuar për këto variante të reja.
- Nëse shpërfillen faktorët biologjikë dhe mjedisorë specifikë, rrezikohet trajtimi cilësor për miliona të rinj.
Çfarë kanë zbuluar hulumtuesit?
- Rastet e rinisë në Afrikë: shumica ishin pa antitrupa dhe pa prirje gjenetike për tipin autoimun.
- Pak rastet te adoleshentët bardhë amerikanë, duke treguar që e njëjta formë mund të ekzistojë, por me frekuencë më të ulët .
- Nevoja për diagnostikim të saktë: përdorimi i vetëm HbA1c dhe glukozës nuk mjafton për variantet e reja.
- Pasojat shëndetësore: pa trajtim të duhur, kjo formë mund të çojë në komplikime si neuropati, dëmtim renal apo sëmundje kardiovaskulare.
Çfarë po ndërmerren?
- Shoqata Ndërkombëtare e Diabetit (IDF) ka nisur krijimin e udhëzimeve specifike për këtë variant, duke bashkuar ekspertë nga Afrika, Europa dhe SHBA .
- Po planifikohen studime të mëtejshme epidemiologjike dhe klinike në rajone me burime të kufizuara shëndetësore.
- Konsulentët sugjerojnë adaptimin e qasjeve diagnostikuese dhe trajtimit në vendet në zhvillim, përfshi përdorimin e testeve jo-automune dhe vlerësimin e faktorëve të tjerë të rrezikut.
Pse duhet ta dijë secili?
Ky zbulim nuk është thjesht një çështje akademike. Nëse nuk merret parasysh menjëherë, mijëra të rinj rrezikojnë të marrin trajtim të gabuar, dhe sistemi shëndetësor në këto vende mund të bjerë në krizë. Kjo është thirrje për shëndetin publik dhe vigilencë mjekësore.