Të dhënat e publikuara nga Rrjeti Ballkanik i Gazetarisë Investigative (BIRN) tregojnë një rritje të ndjeshme të eksporteve serbe të municioneve drejt Izraelit gjatë gjysmës së parë të vitit 2025.
Sipas raportit, Serbia ka eksportuar municione me vlerë rreth 55.5 milionë euro vetëm në periudhën janar–qershor 2025, duke e tejkaluar dukshëm shifrën rekord të vitit të kaluar, e cila ishte 47.9 milionë euro për tërë vitin.
Raporti përmend edhe përfshirjen e një kompanie të njohur izraelite, e cila sipas raportueses speciale të OKB-së, Francesca Albanese, është identifikuar si “përfituese nga konflikti në Gaza”.
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, në një intervistë për media izraelite në fillim të qershorit, deklaroi se Serbia është i vetmi vend në Evropë që po furnizon Izraelin me municion. Megjithatë, më 23 qershor, Vuçiq bëri të ditur se eksportet drejt Izraelit janë pezulluar, pas tensioneve të krijuara pas sulmeve të Izraelit ndaj Iranit.
Ky zhvillim ka ngjallur reagime të ndryshme në opinionin publik dhe në qarqet diplomatike, duke hapur pyetje mbi qëndrimin afatgjatë të Serbisë në tregtinë e armatimeve dhe mbi ndikimin e saj në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Rritja e eksporteve serbe të municioneve drejt Izraelit tregon jo vetëm fuqinë prodhuese të industrisë së armatimeve në Serbi, por edhe lidhjet e saj të ngushta tregtare me shtete jashtë BE-së. Ky zhvillim vjen në një kohë kur konfliktet në Lindjen e Mesme janë intensifikuar, duke rritur kërkesën për furnizime ushtarake.
Nga ana tjetër, vendimi për ta ndaluar shitjen e municioneve vetëm disa javë pas deklaratës publike të Vuçiqit sugjeron presion diplomatik dhe shqetësime mbi imazhin ndërkombëtar të Serbisë.
Për disa analistë, ky është një shembull i qartë i mënyrës se si ekonomia e armatimeve lidhet drejtpërdrejt me zhvillimet gjeopolitike. Për të tjerët, kjo tregon se vendet e vogla mund të luajnë role të mëdha në tregjet strategjike, por shpesh duhet të manovrojnë me kujdes për të shmangur pasojat politike.