Një shfaqje dronësh që pritej të ishte spektakolare në Quanzhou, Kinë, u kthye në një skandal technik, teksa qindra dronë rrëzoheshin njëri pas tjetrit në tokë dhe ujë. Fenomeni ndodhi pasi dikush aktivizoi një bllokues sinjalesh, duke ndërprerë kontrollin e dronëve të sinkronizuar.
🎆 Si nisi gjithçka?
Në dhjetor 2024, artisti i famshëm Cai Guo-Qiang organizoi një shfaqje dronësh në natën e ndritshme të qytetit. Mijëra dronë ishin programuar për të krijuar forma dritash dhe imazhe të lëvizshme në ajër, por shfaqja kaloi shpejt nga magjike në kaos.
❌ Çfarë shkaktoi katastrofën?
Sipas raporteve të bazuara në materialet e mediave vendase dhe ndërkombëtare, një bllokues radiosh ose GPS (jammer) u aktivizua papritur, duke çuar në:
- Humbje të kontrollit të dronëve në mes të ajrit;
- Rënien e shumicës prej tyre si një “shi” dronësh që bie nga qielli;
- Shpërndarje në tokë dhe në liqenet pranë vendit të shfaqjes.
🧩 Pasojat dhe dëmet
- Mbi 500 dronë u zhdukën në ujë dhe terren – ku secili kishte vlerë rreth 30 dollarë, por totali arriti të dënohej mbi 1.4 milionë dollarë në total.
- Shikuesit panikuan, duke u përhapur përreth për të shmangur rënien e pajisjeve.
- Fatmirësisht, nuk raportohet për lëndime fizike; megjithatë, dhjetëra dronë dëmtuan automjete dhe sipërfaqe të ndjeshme.
✅ Çfarë nevojitet për t’u vënë në dukje?
- GPS spoofing apo jamming elektronik mund të ndërhyjë në kontrollin e dronëve edhe kur janë të programuar paraprakisht të fluturojnë vetë.
- Bllokimi i një frekuence të vetëm mund të shkaktojë reagime zinxhir – natyra e shfaqjes me dronë të sinkronizuar e bën kategorikisht të ndjeshme ndërhyrjen.
- Dronët profesionalë zakonisht kanë sisteme reservas si “return-to-home” apo “emergency landing”, por dhjetra rapports flasin për mungesë funksionimi të tyre, ndoshta për shkak të konfigurimeve jo adekuate gjatë shfaqjes.