Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, ka folur me tone të ashpra pas vizitës së tij në Kinë, ku mori pjesë në paradën e madhe ushtarake përkrah liderëve botërorë si Xi Jinping, Vladimir Putin dhe Kim Jong Un. Në intervistën e parë televizive pas këtij udhëtimi, ai ngriti shqetësime për atë që e quajti “bosht shqiptaro-kroat kundër Serbisë”, duke përfshirë Kosovën, Shqipërinë dhe Kroacinë si aktorë të një aleance ushtarake të re në rajon.
Sipas tij, këto lëvizje përbëjnë një rrezik serioz për Beogradin, duke e rikthyer kujtesën e viteve ’90. “Kur bëhet një aleancë me kroatët, është e qartë kundër kujt bëhet ajo, sigurisht jo kundër austriakëve,” deklaroi Vuçiç në intervistën për televizionin Pink, duke shtuar se Serbia duhet të reagojë me durim dhe të forcojë pozitat e saj ndërkombëtare.
Vuçiç pretendoi se aleanca të tilla kanë për qëllim të dobësojnë Serbinë dhe se ato mund të zgjerojnë ndikimin e tyre, duke përfshirë edhe Bullgarinë. Ai kujtoi përvojat historike të konflikteve ku, sipas tij, “të njëjtët aktorë kishin mbështetje më të fortë nga jashtë dhe përfundimisht fituan, duke dëbuar serbët nga vatrat e tyre në Kroaci, Kosovë dhe Bosnje.”
Presidenti serb përmendi gjithashtu deklaratat e fundit nga Sllovenia, e cila sipas tij e ka pranuar hapur se po krijohen boshte kundër Serbisë për shkak të zhvillimeve në Bosnje dhe Kosovë. “Ata nuk po e bëjnë këtë për gjëra të parëndësishme, por drejtpërdrejt kundër interesave të popullit serb,” tha Vuçiç.
Ai ndaloi edhe tek përvoja e tij në Kinë, duke theksuar se niveli i armatimeve të ekspozuara në paradë ishte tregues i qartë i përgatitjeve globale për sfida të reja. “E shihni se në të gjitha vendet evropiane po armatosen në maksimum. Edhe këtu në rajon është e njëjta gjë,” shtoi ai.
Vuçiç paralajmëroi se edhe në Serbi do të ketë një shfaqje të fuqisë ushtarake gjatë paradës së madhe që do të mbahet në Beograd më 20 shtator. Sipas tij, forcat e armatosura serbe kanë pësuar një transformim të madh krahasuar me të kaluarën, duke u bërë një pengesë e fortë ndaj çdo kërcënimi të mundshëm.
“Ne jemi të gatshëm të mbrojmë vendin tonë, por nuk duam luftëra dhe konflikte,” theksoi Vuçiç, duke shtuar se Serbia është përballë formimit të aleancave të reja që, sipas tij, synojnë drejtpërdrejt destabilizimin e saj.
Deklaratat e Vuçiç-it pas vizitës në Kinë janë një përzierje e retorikës së brendshme për mobilizim dhe e mesazheve të forta diplomatike. Përmendja e një “boshti shqiptaro-kroat” tregon një përpjekje për të krijuar narrativën se Serbia është e rrethuar dhe se duhet të qëndrojë e bashkuar përballë presioneve të jashtme.
Nga ana tjetër, këto komente synojnë edhe publikun e brendshëm, duke forcuar imazhin e Serbisë si një vend i fuqishëm ushtarak dhe i gatshëm për të mbrojtur interesat kombëtare. Përmendja e paradës ushtarake në Beograd më 20 shtator lidhet drejtpërdrejt me këtë qëllim: tregimi i forcës si element parandalues.
Në realitet, aleancat në Ballkan janë më shumë politike dhe të lidhura me proceset euroatlantike, se sa përgatitje të drejtpërdrejta për konfrontim ushtarak. Megjithatë, retorika e Vuçiç-it e vendos Serbinë në një narrativë mbrojtëse, duke llogaritur edhe në aleancat e saj tradicionale me Moskën dhe Pekinin. Kjo tregon tensionet në rritje mes vizionit perëndimor të rajonit dhe kursit të veçantë të Serbisë.