Tirana ka pritur Konferencën e 28-të të Shefave të Shtabit të Përgjithshëm të Kartës së Adriatikut (SHBA-A5), një forum i rëndësishëm i sigurisë rajonale dhe euroatlantike. Për të dytin vit radhazi, Shqipëria ishte nikoqire e këtij takimi, i cili u shoqërua me diskutime të forta mbi përfshirjen e Kosovës si anëtare e plotë në këtë nismë.
Ministri i Mbrojtjes, Pirro Vengu, theksoi se Shqipëria mbetet një partner i besueshëm dhe ndërtues konsensusi në rajon, ndërsa nënvizoi se Kosova është një “anëtare natyrshme” që duhet të përfshihet plotësisht në këtë mekanizëm. Ai shtoi se siguria rajonale nuk mund të ndërtohet mbi përjashtime, por mbi bashkëpunim dhe besim të ndërsjellë.
Në fjalën e tij, Vengu theksoi se rajoni duhet të largohet nga “lojërat e fajësimeve dhe fishekzjarrët që e mbajnë prapa” dhe të përqafojë bashkëpunimin praktik. Ai e përshkroi Kartën e Adriatikut si një “familje kombesh të bashkuara nga fati i përbashkët euroatlantik”, ku Shtetet e Bashkuara mbeten një garantues i rëndësishëm.
Në përfundim të konferencës, shefat e Shtabit të Përgjithshëm të vendeve anëtare nënshkruan një Deklaratë të Përbashkët, ku u theksua qartë rëndësia e përfshirjes së Kosovës në këtë nismë, si dhe nevoja për rritjen e kapaciteteve të përbashkëta mbrojtëse.
Ministri Vengu listoi edhe pesë prioritete kryesore për Shqipërinë dhe partnerët e saj: rritjen e buxheteve të mbrojtjes, zgjerimin e industrisë ushtarake, modernizimin e forcave të armatosura, investimet në infrastrukturën kritike dhe forcimin e bashkëpunimit me aleatët përmes stërvitjeve e operacioneve të përbashkëta.
Në takim morën pjesë përfaqësues nga SHBA, Shqipëria, Bosnje-Hercegovina, Kroacia, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut, si dhe vendet me status vëzhgues, përfshirë Kosovën dhe Slloveninë. Komandanti i Komandës Amerikane në Evropë, gjeneral Alexus G. Grynkewich, ishte bashkëdrejtues i punimeve, krahas shefave të shtabit nga Shqipëria dhe Bosnja-Hercegovina.
Konferenca e Kartës së Adriatikut në Tiranë dëshmon edhe një herë rëndësinë e saj si platformë për sigurinë rajonale dhe afrimin drejt strukturave euroatlantike. Theksi i veçantë mbi përfshirjen e Kosovës nuk është vetëm një gjest politik, por një domosdoshmëri strategjike. Kosova, me pozicionin e saj gjeopolitik dhe me aspiratat e qarta për integrim në NATO dhe BE, është pjesë e natyrshme e kësaj nisme.
Qëndrimi i ministrit Vengu është reflektim i realitetit: pa Kosovën, bashkëpunimi rajonal mbetet i paplotë. Përjashtimi i saj vetëm ushqen tensionet dhe ruan një status quo që nuk i shërben askujt. Përkundrazi, integrimi i plotë i Kosovës në Kartën e Adriatikut do të forconte stabilitetin dhe do të krijonte një mekanizëm më të qëndrueshëm për bashkëpunimin ushtarak në rajon.
Nga ana tjetër, pesë prioritetet e listuara nga Vengu tregojnë ambicien e Shqipërisë për të dalë nga roli tradicional i një vendi të vogël konsumues sigurie, dhe për t’u shndërruar në një kontribuues të rëndësishëm. Rritja e industrisë ushtarake dhe investimet në infrastrukturë ushtarake janë sinjal i qartë se Tirana kërkon të pozicionohet si një qendër strategjike në Juglindje të Evropës.
Mesazhi i kësaj konference është i dyfishtë: Kosova duhet të jetë pjesë e së ardhmes euroatlantike, ndërsa Shqipëria synon të bëhet një faktor kyç në ndërtimin e sigurisë rajonale. Në këtë kontekst, Karta e Adriatikut mbetet jo vetëm një forum simbolik, por një mjet konkret për t’i afruar vendet e Ballkanit Perëndimor drejt NATO-s.