Prishtinë, 1 tetor 2025 – Ambasadori i Bashkimit Evropian në Kosovë, Aivo Orav, ka bërë thirrje që partitë politike të formojnë sa më shpejt institucionet e reja të vendit, pas vendimit të fundit të Gjykatës Kushtetuese.
“Jemi duke e analizuar aktualisht vendimin e Kushtetueses, por shpresa jonë është që Kuvendi të konstituohet sa më shpejt dhe të krijohet një qeveri me mandat të plotë,” tha Orav gjatë një prononcimi për media.
Vendimi i Gjykatës Kushtetuese vjen pas ankesës së Listës Serbe, e cila ka kundërshtuar shpalljen e Kuvendit të konstituuar pa zgjedhjen e nënkryetarit nga radhët e komunitetit serb. Kushtetuesja theksoi se seanca konstituive, e nisur më 15 prill, duhet të përfundojë brenda 12 ditësh nga publikimi i aktgjykimit të plotë.
Lista Serbe argumenton se kryetari i Kuvendit, Dimal Basha, nuk ka vepruar drejt kur e shpalli Kuvendin të konstituuar pa këtë votim të nevojshëm, ndërkohë që Lëvizja Vetëvendosje ka kundërshtuar këtë interpretim duke thënë se Rregullorja e Kuvendit nuk mund të mbizotërojë mbi Kushtetutën.
Edhe pse zgjedhjet janë mbajtur më 9 shkurt, Kosova ende nuk ka institucione funksionale. Lëvizja Vetëvendosje fitoi 48 ulëse, Partia Demokratike e Kosovës 24, Lidhja Demokratike e Kosovës 20, Lista Serbe 9, dhe koalicioni Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës–Nisma Socialdemokrate 8 ulëse, ndërsa 11 të tjera janë të pakicave.
Faktori ndërkombëtar ka bërë thirrje të përsëritura që Kosova të mos vonojë formimin e institucioneve për të siguruar stabilitet politik dhe përparim në proceset integruese.
Situata aktuale në Kosovë pasqyron tensionin ndërmjet ligjit kushtetues dhe praktikave politike. Vendimi i Kushtetueses nënvizon rëndësinë e pjesëmarrjes së komuniteteve të pakicave në institucionet kryesore, duke garantuar përfaqësim proporcional dhe stabilitet politik. Sidoqoftë, mosmarrëveshjet ndërmjet partive shqiptare dhe serbe tregojnë sfidat e brendshme në konsensusin politik, që po pengon krijimin e një qeverie funksionale.
Thirrja e Bashkimit Evropian për një formim të shpejtë të institucioneve nënvizon presionin ndërkombëtar mbi liderët kosovarë për të respektuar procesin demokratik dhe Kushtetutën. Çështja e zgjedhjes së nënkryetarit serb është më shumë se një procedurë formale; ajo është test i qëndrueshmërisë së institucioneve dhe gatishmërisë për të integruar pakicat në proceset vendimmarrëse. Në këtë kontekst, çdo vonesë mund të ndikojë negativisht në marrëdhëniet ndërkombëtare dhe përparimin e vendit drejt integrimeve evropiane.