Bashkimi Evropian ka gjetur “indikacione të qarta” se Izraeli ka shkelur detyrimet për respektimin e të drejtave të njeriut sipas Marrëveshjes së Asociimit BE-Izrael, përmes veprimeve të tij në Rripin e Gazës. Një raport i përgatitur nga Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm (EEAS) dhe i shpërndarë mes shteteve anëtare nën një format të kufizuar, ngre alarmin për shkelje serioze dhe të shumta.
Raporti përfshin një seri gjetjesh nga organizata të pavarura ndërkombëtare, të cilat vërtetojnë se Izraeli ka penguar shpërndarjen e ndihmës humanitare, ka kryer sulme ndaj spitaleve, zhvendosur me forcë civilë palestinezë, kryer arrestime masive dhe ndalime arbitrare, si dhe ka zgjeruar vendbanime të paligjshme. Këto veprime, sipas BE-së, përbëjnë një shkelje të drejtpërdrejtë të Nenit 2 të Marrëveshjes së Asociimit, i cili përcakton se marrëdhëniet dypalëshe duhet të bazohen në respektimin e të drejtave të njeriut dhe parimeve demokratike.
Situata ka shkaktuar reagime të forta në vendet anëtare. Holanda, e mbështetur nga 16 vende të tjera përfshirë Francën, Gjermaninë dhe Suedinë, ka kërkuar një rivlerësim të marrëdhënieve me Izraelin. Në anën tjetër, një grup shtetesh, përfshirë Hungarinë, Italinë dhe Greqinë, janë shprehur kundër çdo mase ndëshkuese. Letonia mbeti neutrale.
Izraeli ka reaguar ashpër, duke e konsideruar raportin të njëanshëm dhe të pabazuar në realitetin e “kompleksitetit të luftës me Hamasin”. Zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Izraelit theksoi se vendi i tij nuk është përgjegjës për vuajtjet, por se “lufta iu imponua” nga Hamasi.
Raporti do të shqyrtohet nga ambasadorët dhe më pas nga ministrat e jashtëm të BE-së, ndërsa Përfaqësuesja e Lartë e BE-së për Punë të Jashtme, Kaja Kallas, do të paraqesë konkluzionet në samitin e ardhshëm në Bruksel. Kallas është shprehur e prekur nga kriza humanitare, duke theksuar se është e papranueshme që civilë vriten ndërsa presin ndihma themelore si mielli.
Masat e mundshme përfshijnë që nga pezullimi i pjesshëm i përfitimeve të marrëveshjes, e deri te ndërprerja e bashkëpunimit në fusha si tregtia, teknologjia apo kërkimi shkencor. Por për çdo veprim do të nevojitet pajtimi i shteteve anëtare — diçka që mbetet e vështirë për shkak të ndarjeve politike brenda bllokut.
Zbulimi i BE-së për shkeljet e të drejtave të njeriut nga Izraeli në Gaza paraqet një pikë kthese në marrëdhëniet diplomatike ndërmjet Brukselit dhe Tel Avivit. Megjithatë, përçarja mes shteteve anëtare për masat që duhet të ndërmerren tregon se BE-së i mungon uniteti i brendshëm për të ndikuar realisht në terren. Nëse blloku nuk arrin të ndërmarrë veprime të qarta, raporti mund të mbetet një paralajmërim i heshtur, pa pasoja reale për politikën izraelite në Gaza.
Burimi: Euronews