Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdogan, ka lëshuar një deklaratë të fuqishme lidhur me situatën në veri të Kosovës, duke theksuar rolin vendimtar që ka kontingjenti turk i KFOR-it në ruajtjen e stabilitetit në atë zonë të tensionuar.
Gjatë një konference për shtyp të mbajtur pas Samitit të NATO-s në Hagë të Holandës, Erdogan konfirmoi se ushtarët turq që shërbejnë në kuadër të misionit të NATO-s në Kosovë ndodhen në veri për një qëllim të vetëm – paqen.
“KFOR-i i Turqisë ndodhet në atë zonë, pse ndodhet aty? Për paqe, për qetësi dhe gjersa KFOR-i turk ndodhet aty, inshallah aty nuk mundet dhe nuk do ketë ndonjë problem”, deklaroi Erdogan.
Kjo deklaratë vjen në një moment kur veriu i Kosovës vazhdon të jetë nën vëzhgim të shtuar ndërkombëtar për shkak të tensioneve të herëpashershme ndërmjet komuniteteve lokale serbe dhe institucioneve të Kosovës.
Turqia, një ndër vendet më aktive në kuadër të KFOR-it, ka forcuar rolin e saj në Kosovë veçanërisht pas përplasjeve të njëpasnjëshme në veri gjatë viteve të fundit. Ushtarët turq janë vendosur në pikat më strategjike në Mitrovicë dhe Zveçan, ku shpeshherë janë përballur me protesta dhe situata të ndërlikuara në terren.
Në Samitin e NATO-s, ku morën pjesë liderët më të lartë të Aleancës, përfshirë presidentin amerikan Donald Trump, u diskutua gjendja e sigurisë në rajone të ndryshme, përfshirë Ballkanin Perëndimor. Erdogan theksoi se Turqia mbetet e përkushtuar ndaj stabilitetit të rajonit dhe mbështet integrimin euroatlantik të vendeve si Kosova.
“Paqja në Ballkan është thelbësore për sigurinë evropiane dhe botërore. Roli ynë në KFOR nuk është vetëm ushtarak – është një mesazh politik për unitetin e NATO-s dhe mbështetjen për Kosovën”, shtoi ai.
Ndërkohë, në Kosovë, kjo deklaratë e presidentit turk është pritur me reagime të ndryshme. Disa e shohin si garanci të sigurisë për qytetarët, ndërsa të tjerë e konsiderojnë si një pozicionim që kërkon të balancojë ndikimin perëndimor me atë turk në rajon.
Turqia tradicionalisht ka pasur marrëdhënie të afërta me Kosovën dhe ka investuar ndjeshëm në fusha të ndryshme, përfshirë sigurinë, infrastrukturën dhe arsimin. Prania e saj në kuadër të KFOR-it është një ndër shembujt më të dukshëm të përfshirjes së drejtpërdrejtë në sigurinë e vendit.
Deklarata e presidentit Erdogan është më shumë se një garanci për paqe – është një mesazh strategjik për të gjitha palët në rajon. Ndërsa retorika e tij përqendrohet në “qetësinë” që sjell prania turke, në sfond qëndron një kalkulim i hollë gjeopolitik.
Turqia nuk është thjesht pjesë e KFOR-it, por një aktor i pashmangshëm në Ballkan. Duke pozicionuar trupat e saj në veri të Kosovës, një zonë ku interesat perëndimore dhe ato ruse shpesh përplasen, Erdogan pozicionon Ankaranë si një “balancues” të heshtur.
Në këtë mënyrë, Turqia përfiton dyfish: njëherë si aleat i NATO-s dhe njëherë si partner i vendeve myslimane të Ballkanit. Kjo diplomaci e dyfishtë është e rafinuar dhe e rrezikshme njëkohësisht – duke garantuar siguri, por edhe duke fituar ndikim në zonat më të ndjeshme të rajonit.
Për Kosovën, kjo prani mund të jetë një mburojë, por njëkohësisht edhe një tregues se siguria në veri varet ende nga faktorë ndërkombëtarë. Nëse NATO do të donte vërtet “normalizim”, prania e ushtrive të huaja do të duhej të zëvendësohej me institucione të forta vendore. Deri atëherë, Turqia do të vazhdojë të luajë rolin e “garantuesit” – me bekimin e një pjese të popullit dhe me vëzhgimin e kujdesshëm të Perëndimit.