Zbulimi që po mahnit botën: Gjetje e rrallë ilire në Shqipëri hap debatet për origjinën tonë
Një ekspeditë e përbashkët shqiptaro-austriake ka bërë një zbulim arkeologjik tronditës në afërsi të Apollonisë antike në Shqipërinë e Jugut. Gjatë gërmimeve të muajit maj 2025, studiuesit kanë zbuluar një kompleks të pazakontë të ndërtuar me gurë të punuar me mjeshtëri të lartë, që sipas datimit paraprak, i përket shekullit të VI para Krishtit.
🏺 Çfarë u gjet?
• Një varr monumental i një prijësi ilir, i ruajtur në gjendje të jashtëzakonshme.
• Simbole që lidhen me kulturën e hershme ilire dhe gjuhën e panjohur ende.
• Vegla prej metali dhe qeramike që tregojnë një niveli të zhvilluar teknik për atë epokë.
Sipas arkeologes Dr. Petra Lang:
“Nuk kemi parë diçka të tillë në asnjë nga vendet ballkanike. Ky është një zbulim që do të rishkruajë pjesë të historisë.”
🌍 Pse është e rëndësishme?
Ky zbulim vjen në një kohë kur identiteti dhe rrënjët historike të shqiptarëve shpesh janë bërë objekt debatesh. Gjetjet e fundit fuqizojnë tezën e lidhjes direkte me ilirët, si popull autokton dhe i zhvilluar.
🧬 A mund të provohet shkencërisht?
Po. Në bashkëpunim me institute në Austri dhe Itali, ADN-ja e eshtrave po analizohen për të krahasuar me popullsinë aktuale në rajon.
Rezultatet paraprake tregojnë ngjashmëri të madhe me shqiptarët e sotëm të zonës së jugut.
🏛️ Reagimi i opinionit publik
Në rrjetet sociale, zbulimi është pritur me emocion:
“Jemi më shumë se një popull i vogël. Jemi rrënjë!” – shkruan një komentues.
🧠 A po rishkruhet historia?
Studiuesit thonë se duhen prova të mëtejshme, por ky zbulim hap rrugën për të rishikuar shumë teori për qytetërimin ilir dhe rolin e tyre në Ballkanin e lashtë.
🗣️ Përfundim
Në një kohë kur shumë të rinj po humbin lidhjen me historinë e tyre, ky zbulim është një thirrje për vetëdije kombëtare, për respekt ndaj trashëgimisë, dhe për krenari të merituar.
📢 Ndaje këtë lajm që të rinjtë tanë të kuptojnë se historia jonë nuk është thjesht në libra – është nën këmbët tona