Në Shkup është ndezur atmosfera politike dhe diplomatike, teksa krerët e Ballkanit Perëndimor janë mbledhur për një samit dyditor të organizuar nga Bashkimi Evropian. Që prej mëngjesit të 30 qershorit e deri më 1 korrik, liderë të vendeve të rajonit do të diskutojnë mbi zbatimin e Planit të Rritjes – një iniciativë e BE-së që synon rritjen ekonomike dhe integrimin më të thelluar në tregun evropian.
Por ajo që ka tërhequr më së shumti vëmendje është përballja mes Kryeministrit në detyrë të Kosovës, Albin Kurti, dhe Presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq – të dy të njohur për retorikën e ashpër ndaj njëri-tjetrit në skenën ndërkombëtare.
Mbrëmjen e sotme, më 30 qershor, liderët rajonalë do të marrin pjesë në një darkë të organizuar në “Winery Kamnik”, ku pritet të ndodhin jo vetëm diskutime zyrtare, por edhe takime informale që shpesh kanë më shumë peshë se vetë panelet zyrtare.
Ndërkohë, më 1 korrik, në ambientet e hotelit “Hilton Double Tree”, do të zhvillohen diskutimet zyrtare rreth Tregut të Përbashkët Rajonal, reformave ekonomike dhe projekteve të financuara nga BE. Në fund të samitit është paraparë një konferencë për shtyp dhe një drekë zyrtare.
Të pranishëm në këtë samit janë edhe Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama, Kryeministri i Malit të Zi Milojko Spajiç, Kryetarja e Këshillit të Ministrave të Bosnjë e Hercegovinës Borjana Krishto, si dhe përfaqësues të BE-së, BERZH-it, Bankës Botërore dhe organizatave të tjera ndërkombëtare që kanë rol kyç në zhvillimin rajonal.
Ky samit në pamje të parë duket si një ngjarje teknike për zhvillim ekonomik, por në thelb mbart tensione të nënkuptuara politike. Takimi i Kurtit dhe Vuçiqit në të njëjtin vend, në një atmosferë evropiane, ndodh në një kohë kur dialogu ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit ka hyrë në fazë stagnimi, e ndoshta edhe mosbesimi të thellë.
BE-ja po përpiqet të rifreskojë frymën e bashkëpunimit përmes incentivave ekonomike, por për Kosovën dhe Serbinë nuk është vetëm çështje fondesh. Njohja, sovraniteti, siguria dhe simbolika janë në qendër të çështjes. Ndaj, edhe pse nuk është zyrtarisht një takim dialogu, çdo fjalë, qëndrim apo gjest i dy liderëve mund të ndikojë në rrjedhën politike në muajt e ardhshëm.
Për Shqipërinë, ky është një moment për të dëshmuar rolin ndërmjetësues dhe pro-evropian të saj në rajon, ndërsa për Malin e Zi dhe Bosnjën, përparësia mbetet sigurimi i mbështetjes për integrim dhe investime.
A do të ketë ndonjë përplasje direkte mes Kurtit dhe Vuçiqit? Apo ndoshta një ftohje të heshtur që thotë më shumë sesa fjalët? Një gjë është e sigurt: Shkupi për dy ditë është kthyer në qendrën ku rrah zemra politike e rajonit.
Burimi: Alsat-M, informacione zyrtare të BE dhe pjesëmarrësve në samit
Përpunim grafik me fotografi zyrtare nga faqet publike të liderëve pjesëmarrës – përdorur për qëllime informuese dhe ilustrative.