Pavarësisht premtimeve të shumta nga qeveritë e njëpasnjëshme, paga mesatare në Kosovë mbetet ndër më të ultat në rajon, ndërkohë që kostoja e jetesës po rritet me hapa alarmantë. Qytetarët ndihen të pambrojtur përballë krizës ekonomike dhe inflacionit të vazhdueshëm, ndërsa shumë familje përballen çdo muaj me sfidën e mbijetesës.
Sipas të dhënave zyrtare të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, paga mesatare bruto në sektorin privat sillet rreth 470 euro, ndërsa në sektorin publik varion nga 500 deri në 650 euro, në varësi të pozicionit. Për shumicën e punonjësve, këto shifra nuk mjaftojnë për të mbuluar as shpenzimet elementare si ushqimi, qiraja dhe faturat mujore.
Qytetarët: Pagat nuk e përballojnë as shportën elementare
Shumë qytetarë thonë se jetojnë “me muajin”, duke llogaritur çdo cent për të kaluar ditën. Ndërkohë, çmimet e produkteve bazë si buka, vaji, qumështi apo mishi janë rritur ndjeshëm në vitet e fundit. Një familje mesatare shpenzon të paktën 400-500 euro vetëm për ushqim, pa përfshirë qiranë, faturat dhe nevojat e tjera.
“Paga ime është 450 euro, ndërsa qiraja është 200. Vetëm faturat dhe ushqimi më marrin edhe 300 euro të tjera. Më thoni, si të jetojmë me këto paga?”, pyet Arbeni, një punëtor në sektorin privat në Prishtinë.
Të njëjtën pakënaqësi e ndajnë edhe shumë të rinj, të cilët, përveç pagës së ulët, përballen me mungesë të mundësive për punë të qëndrueshme dhe kushte më të mira.
Sindikatat kërkojnë rritje të menjëhershme të pagave
Përfaqësuesit e sindikatave paralajmërojnë se, nëse qeveria nuk merr masa konkrete për rritjen e pagës minimale dhe harmonizimin e saj me koston e jetesës, mund të pasojnë protesta e greva.
“Paga minimale në Kosovë është ende vetëm 264 euro bruto, ndërkohë që në realitet askush nuk mund të mbijetojë me aq. Kërkojmë që paga minimale të jetë së paku 400 euro dhe të përcillet me masa reale për të luftuar inflacionin,” deklaroi për mediat një përfaqësues i Sindikatës së Pavarur të Sektorit Privat.
Nga ana tjetër, ekspertët ekonomikë theksojnë se rritja e pagave nuk mund të ndodhë vetëm me vendime politike, por duhet të shoqërohet me zhvillim ekonomik të qëndrueshëm, investime dhe rritje të produktivitetit.
Qeveria premton, qytetarët nuk besojnë më
Qeveria aktuale ka premtuar disa herë reformën e pagave, duke premtuar se do të përfitojnë veçanërisht punonjësit e sektorit publik dhe ata me paga të ulëta. Megjithatë, për shumë qytetarë, këto premtime janë kthyer në retorikë politike pa rezultat konkret.
“Na thonë që do të rriten pagat çdo vit para zgjedhjeve, por në realitet asgjë nuk ndryshon. Çmimet po rriten, energjia elektrike po shtrenjtohet, derisa pagat mbesin të njëjta,” thotë Mimoza, një mësuese në Fushë Kosovë.
Ekspertët: Pa reforma strukturore, nuk ka ndryshim
Ekonomistët paralajmërojnë se, nëse nuk krijohen kushte për tërheqjen e investimeve, formalizimin e tregut të punës dhe mbështetjen e ndërmarrësisë, paga reale do të mbetet e ulët dhe hendeku mes nevojave të qytetarëve dhe të ardhurave do të zgjerohet edhe më shumë.
Sipas tyre, duhet të punohet në luftimin e ekonomisë informale, trajnimin e fuqisë punëtore dhe mbështetjen e sektorëve që krijojnë vende të reja pune.
Përderisa ndryshimet nuk ndodhin, qytetarët e Kosovës vazhdojnë të përballen me të njëjtat probleme çdo muaj: paga që nuk mjaftojnë, çmime që rriten dhe një perspektivë që nuk ofron shumë shpresë