Situata me zjarret në Republikën e Kosovës po bëhet gjithnjë e më shqetësuese. Sipas të dhënave të fundit të Agjencisë për Menaxhimin Emergjent (AME), aktualisht janë aktive gjithsej dhjetë vatra zjarri në rajone të ndryshme të vendit, kryesisht në zona fushore dhe malore.
Komunat më të prekura nga këto zjarre janë Mitrovica, Skenderaj, Ferizaj, Gjakova, Klina, Leposaviqi, Podujeva dhe Novobërda.
Një nga situatat më të rënda është ajo në fshatin Llaushë të Skenderajt, ku përveç intervenimit nga Njësia Profesionale e Zjarrfikës dhe Shpëtimit, është ofruar edhe ndihmë ajrore me helikopter të KFOR-it, pas koordinimit nga AME.
Lista e vatrave aktive përfshin:
- Fshatin Rashan në Mitrovicë
- Fshatin Burrnik në Ferizaj
- Fshatin Shkukëz në Gjakovë
- Fshatin Ujmir në Klinë – zonë malore e vështirë për ndërhyrje tokësore
- Fshatin Trebice në Leposaviq
- Katër vatra në fshatrat Batllavë, Belloshë dhe Hërticë në Podujevë
- Fshatin Jesenovik në Novobërdë
Ndërkohë, zjarret e mëdha të regjistruara më 7 korrik në Malishevë, Shtime dhe një pjesë të Podujevës janë lokalizuar me sukses falë ndërhyrjes së shpejtë të ekipeve zjarrfikëse dhe ndihmës nga qytetarët vullnetarë.
Deri më tani nuk raportohet për viktima, por dëmet materiale janë të konsiderueshme, veçanërisht në sipërfaqet e mbjella dhe zonat pyjore.
Agjencia për Menaxhimin Emergjent u bën thirrje qytetarëve të jenë maksimalisht të kujdesshëm dhe të shmangin çdo ndezje zjarri në ambientet e hapura. Gjithashtu, inkurajohen të raportojnë menjëherë çdo vatër të dyshuar apo person që mund të jetë i përfshirë në shkaktimin e zjarreve, përmes numrave emergjentë 112, 193 dhe 192.
AME njofton se po vazhdon të monitorojë nga afër gjendjen në terren dhe do të publikojë raportime të rregullta për publikun.
Zjarret që po përfshijnë një numër të madh komunash në Kosovë po shndërrohen në një kërcënim serioz për mjedisin, ekonominë rurale dhe sigurinë publike. Fakti që në disa raste është dashur të intervenohet me helikopter nga KFOR-i tregon se kapacitetet vendore, ndonëse të angazhuara maksimalisht, janë duke u sfiduar nga përmasat e këtyre fatkeqësive.
Përveç faktorëve natyrorë si temperaturat e larta dhe thatësia, është e qartë se në shumë raste shkaktarët e zjarreve janë vetë njerëzit – me pakujdesi ose qëllim. Prandaj, përveç reagimit emergjent, nevojitet një strategji parandaluese afatgjatë, që përfshin edukimin e popullatës, kontrollin rigoroz në terren dhe sanksione të ashpra ndaj personave përgjegjës.
Zjarret në zona malore jo vetëm që dëmtojnë biodiversitetin dhe peizazhin natyror, por edhe përkeqësojnë cilësinë e ajrit, ndikojnë në ndryshimet klimatike dhe krijojnë rrezik për jetën e banorëve dhe të zjarrfikësve. Ndaj, monitorimi dhe reagimi i vazhdueshëm është vetëm njëra anë e medaljes – përballimi i vërtetë kërkon edhe mobilizim institucional, mbështetje ndërkombëtare dhe ndërgjegjësim qytetar.