Presidenti amerikan, Donald Trump, gjatë një fjalimi të dielën në përkujtimin e Charlie Kirk, ka deklaruar se të hënën do të shpallë një lajm të rëndësishëm mbi autizmin. Ai e përshkroi këtë zhvillim si një ndër konferencat më të rëndësishme të presidencës së tij.
“Mendoj se kemi gjetur përgjigjen ndaj autizmit. Do ta konsideroni mahnitës,” tha Trump, duke shtuar se administrata e tij “nuk do të lejojë më që kjo të ndodhë”.
Sipas mediave amerikane, përfshirë CNN, njoftimi pritet të ndërlidhet me hipotezat shkencore që lidhen me përdorimin e qetësuesit të dhimbjeve Tylenol (acetaminofen) gjatë shtatzënisë dhe mungesën e acidit folik (vitaminë e rëndësishme për zhvillimin e trurit dhe boshtit kurrizor). Raportime të mëhershme të Wall Street Journal tregojnë se Trump pritet të përmendë edhe përdorimin e leukovorinës (një formë e acidit folik) si ndihmë për reduktimin e simptomave të autizmit.
Ndërkohë, prodhuesi i Tylenolit, kompania Kenvue, ka reaguar duke theksuar se acetaminofeni konsiderohet qetësuesi më i sigurt për gratë shtatzëna, kur përdoret me kujdes dhe vetëm kur është i nevojshëm. Edhe ekspertët e Kolegjit Amerikan të Obstetërve dhe Gjinekologëve nënvizojnë se nuk ka prova të besueshme që lidhin acetaminofenin me zhvillimin e autizmit, duke theksuar se çrregullimet neurozhvillimore janë komplekse dhe multifaktoriale.
Sipas Qendrave për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve në SHBA, rastet e autizmit janë në rritje – nga 1 në 36 fëmijë në vitin 2020, në 1 në 31 fëmijë të diagnostikuar në vitin 2022. Ekspertët theksojnë se rritja lidhet më shumë me diagnostikimin më të hershëm dhe përkufizimin e zgjeruar të spektrit të autizmit sesa me një shkak të vetëm.
Megjithatë, interesimi publik për këtë temë është i madh, veçanërisht pasi edhe Sekretari i Shëndetësisë, Robert F. Kennedy Jr., ka paralajmëruar fonde të mëdha federale për kërkime mbi shkaqet e autizmit. Konferenca e Trump pritet të hedhë më shumë dritë mbi këtë debat të ndjeshëm shkencor dhe politik.
Deklarata e Donald Trump mbi “gjetjen e përgjigjes ndaj autizmit” është një nga paralajmërimet më të guximshme politike në fushën e shëndetit publik. Në thelb, ajo pasqyron dy tendenca: dëshirën e administratës për të adresuar një shqetësim në rritje shoqëror dhe përpjekjen për ta lidhur atë me politika të reja shëndetësore.
Nga njëra anë, qasja e Trump përmend përdorimin e qetësuesve dhe mungesën e vitaminave si faktorë të mundshëm, duke ofruar një shpjegim relativisht të thjeshtë për një çrregullim që shkenca e konsideron jashtëzakonisht kompleks. Nga ana tjetër, komuniteti mjekësor kërkon kujdes, duke paralajmëruar se lidhjet midis acetaminofenit dhe autizmit mbeten të paqarta dhe nuk mund të merren si përfundime shkencore.
Politikisht, kjo deklaratë e vendos Trump në qendër të debatit mbi shëndetin publik dhe shkencën, një terren i rrezikshëm ku fjalët e presidentit mund të ndikojnë në sjelljet e miliona qytetarëve. Për familjet që përballen çdo ditë me sfidat e autizmit, shpresa për një trajtim të ri është e natyrshme, por në mungesë të provave të forta shkencore, çdo premtim i madh rrezikon të shihet si retorikë politike më shumë sesa si zgjidhje konkrete.
Në këtë kuptim, konferenca e paralajmëruar për të hënën nuk pritet të japë një “kurë” për autizmin, por më shumë një orientim politik për kërkimet dhe trajtimet e ardhshme. Më shumë se gjithçka, ajo do të testojë besueshmërinë e administratës dhe gatishmërinë e saj për t’u bazuar në prova shkencore të qëndrueshme.