Nezir Kraki ka reaguar ashpër ndaj diskurseve që po zhvillohen rreth veriut të Kosovës dhe përgjegjësisë për krimet e luftës. Ai tha se disa aktorë politikë në Kosovë po e shesin veriun e vendit si një “tavolinë suedeze” për Serbinë, ku përfshihet falja e krimeve, harresa historike dhe madje ndarja e fajësisë në mënyrë të barabartë.
Sipas Krakit, kjo retorikë përputhet me qasjen që presidenti serb Aleksandar Vuçiq shpesh përdor në forumet ndërkombëtare, duke folur për “krime të supozuara ndaj serbëve” për ta relativizuar përgjegjësinë e Serbisë për luftën.
Në një debat televiziv, u vu re edhe një qëndrim kontradiktor nga një analist tjetër, i cili deklaroi se “nuk dihet kush e nisi luftën në Kosovë”, duke sugjeruar se përgjegjësia duhet të ndahet mes palëve. Madje, ai theksoi se “nëse shqiptarët do të kishin pasur fuqinë ushtarake të Serbisë, edhe ata do të kishin kryer krime”. Ky krahasim ka ngjallur reagime të ashpra, pasi barazon viktimën me agresorin.
Këto deklarata kanë hapur një debat të ri publik për mënyrën se si përfaqësohet e vërteta historike dhe kujtesa kolektive në raport me krimet e kryera gjatë luftës në Kosovë.
Ky rast tregon qartë rrezikun e narrativave të barazimit të fajit në raport me luftën e Kosovës. Përpjekjet për të vendosur një “simetri morale” mes viktimës dhe agresorit jo vetëm që dëmtojnë kujtesën historike, por edhe krijojnë terren të favorshëm për propagandën serbe, e cila synon ta relativizojë përgjegjësinë e saj për krimet e kryera.
Krahasimi i shqiptarëve me Serbinë – duke thënë se “edhe ne do të kishim bërë krime po të kishim pasur fuqi” – është një logjikë që e shfajëson agresorin dhe e lëndon viktimën. Kjo qasje është e rrezikshme, sepse:
- Eminon të vërtetën historike mbi rolin e Serbisë si iniciatore e luftës.
- Legjitimon narrativën e Vuçiqit, e cila përdoret në arenën ndërkombëtare për të krijuar dyshime mbi realitetin e krimeve.
- Godet shoqërinë kosovare nga brenda, duke e bërë të duket sikur ka “idiotë të dobishëm” që e përforcojnë narrativën serbe.
Debati i hapur nga Kraki nuk është thjesht një polemikë politike, por një paralajmërim se si rrezikohet e ardhmja kur e kaluara mohohet ose relativizohet. Përballja me të vërtetën historike dhe mbrojtja e kujtesës kolektive mbetet detyrë e patjetërsueshme për Kosovën.