Një nga këngët më të njohura të reperit shqiptar në SHBA, Unikkatil, ka marrë një formë krejtësisht ndryshe. Hiti i tij i vitit 2004, “Qëndro”, është rikrijuar në një version soul jazz të viteve ’70, duke sjellë një përzierje unike mes kulturës hip-hop shqiptare dhe tingujve klasikë të jazz-it amerikan.
Ky trend, ku këngë të njohura hip-hop po transformohen në zhanre të tjera muzikore, ka kohë që ka fituar popullaritet global dhe tani ka prekur edhe muzikën shqiptare. Versioni i ri i “Qëndro” është realizuar përmes inteligjencës artificiale nga profili “Westog” në TikTok, për t’u publikuar më pas edhe në YouTube, ku ka tërhequr vëmendjen e publikut.
Kënga origjinale “Qëndro” është pjesë e albumit klasik të Unikkatilit “Shihemi n’Përkujtime”, i publikuar në vitin 2004. Ky album mbetet një prej më të rëndësishmëve në historinë e hip-hop-it shqiptar, duke vendosur standarde të reja për tekstet, stilin dhe ndikimin kulturor të muzikës urbane.
Unikkatil, emri artistik i reperit Viktor Palokaj, jeton dhe vepron në SHBA, ku ka ndërtuar një karrierë të gjatë dhe të fuqishme në hip-hop. Kënga e tij e fundit, “Reja”, u publikua në vitin 2023, duke dëshmuar se pavarësisht kohës, figura e tij mbetet një pikë referimi për brezat e muzikës shqiptare.
Versioni soul jazz i “Qëndro” është pritur si një freski muzikore që i jep një dimension të ri tekstit dhe emocioneve të këngës. Ky eksperiment artistik hap rrugë për interpretimin e repertorit të pasur të Unikkatilit edhe në zhanre të tjera, duke e bërë atë të qasshëm për një publik më të gjerë dhe më ndërkombëtar.
Transformimi i “Qëndro” në një version soul jazz të viteve ’70 është më shumë sesa një lojë kreative me teknologjinë. Ai tregon për fleksibilitetin e artit dhe për faktin se një vepër muzikore e fuqishme mund të mbijetojë e të marrë forma të reja nëpër kohë. Në këtë rast, një këngë që ka lindur në rrugët e hip-hop-it shqiptar, shndërrohet në një përjetim nostalgjik që të kujton tingujt e Miles Davis apo Herbie Hancock.
Ky ndërthurim mes kulturave – hip-hop-i shqiptar dhe soul jazz-i amerikan – reflekton edhe realitetin e diasporës shqiptare, ku identitetet kombëtare dhe ndërkombëtare bashkohen. Përdorimi i inteligjencës artificiale në këtë proces e bën edhe më interesant faktin se teknologjia nuk është më vetëm mjet prodhimi, por edhe interpretimi artistik.
Nëse ky trend vazhdon, nuk përjashtohet mundësia që edhe këngë të tjera të Unikkatilit apo artistëve të tjerë shqiptarë të marrin formë në zhanre të papritura, duke i dhënë një jetë të re repertorit muzikor të brezit të artë të hip-hop-it shqiptar.
