I dërguari i posaçëm i ish-presidentit amerikan Donald Trump për dialogun Kosovë–Serbi, Richard Grenell, ka bërë një deklaratë të fortë ndaj Gjykatës Speciale të Hagës, duke e quajtur atë “totalisht të korruptuar” dhe duke kërkuar ndërprerjen e financimit të saj.
Në një postim në platformën “X”, Grenell përmendi edhe prokurorin amerikan Jack Smith, i cili më parë ka punuar në këtë institucion. Ai e lidh veprimtarinë e Smith me arrestimin e ish-presidentit të Kosovës, që ndodhet ende në paraburgim në Hagë.
“Gjykata e Hagës është totalisht e korruptuar dhe duhet të mos financohet më. Jack Smith ishte një nga prokurorët e tyre që arrestoi presidentin në detyrë të Kosovës më shumë se pesë vjet më parë. Ai është ende në burg. Gjyqi ka filluar vetëm së fundmi,” – shkroi Grenell në “X”.
Deklarata e tij ka shkaktuar reagime të shumta, sidomos në Kosovë, ku shumë e kanë parë si një kritikë të drejtpërdrejtë ndaj mënyrës se si po trajtohen udhëheqësit e UÇK-së në proceset gjyqësore që po zhvillohen në Hagë.
Grenell, që në periudhën e administratës Trump kishte një rol kyç në negociatat e Uashingtonit mes Kosovës dhe Serbisë, ka qenë vazhdimisht kritik ndaj institucioneve ndërkombëtare që sipas tij po e vonojnë drejtësinë dhe po e dëmtojnë stabilitetin në rajon.
Sipas tij, proceset gjyqësore që zgjasin me vite pa një vendim përfundimtar janë “shenjë e padrejtësisë dhe manipulimit politik”.
Disa analistë vlerësojnë se kjo deklaratë e Grenellit është gjithashtu një mesazh politik për administratën aktuale amerikane, e cila vazhdon të mbështesë funksionimin e Gjykatës Speciale si pjesë e sistemit të drejtësisë ndërkombëtare.
Deklarata e Grenellit nuk është e rastësishme. Ajo lidhet me një debat më të gjerë për ndikimin e politikës në drejtësi dhe me përplasjen mes vizionit të administratës Trump dhe qasjes më tradicionale të diplomacisë amerikane ndaj Ballkanit.
Grenell po përpiqet të paraqitet si zë i fortë kundër atyre institucioneve që, sipas tij, “sanksionojnë drejtësinë selektive”. Ai e përdor Hagën si shembull për të treguar se sistemi ndërkombëtar i drejtësisë mund të jetë i politizuar dhe jo gjithmonë i drejtë ndaj vendeve të vogla.
Në anën tjetër, kjo deklaratë është një shenjë e frustrimit të vazhdueshëm amerikan ndaj vonesave të procesit që përfshin ish-udhëheqës të UÇK-së. Meqë procesi ka kaluar tashmë pesë vjet pa një vendim, perceptimi i opinionit publik është se drejtësia është zvarritur qëllimisht.
Në këtë kontekst, Grenell jo vetëm kritikon një institucion, por përpiqet të rihapë debatin për legjitimitetin dhe transparencën e gjykatave ndërkombëtare që veprojnë në emër të paqes e drejtësisë.