Parlamenti Evropian ka miratuar një rezolutë të re për Serbinë, duke ngritur alarmin për polarizimin politik dhe represionin në rritje në këtë vend. Dokumenti vjen një vit pas shembjes së strehës në Stacionin Hekurudhor të Novi Sadit — ngjarje që ndezi protesta të mëdha studentore në gjithë Serbinë.
Rezoluta, e miratuar me 457 vota pro dhe 103 kundër, kërkon nga autoritetet serbe që të garantojnë “zbatim të plotë dhe transparent të procedurave ligjore” lidhur me hetimet për shembjen e strehës, në mënyrë që të gjithë përgjegjësit të dalin para drejtësisë, në përputhje me parimet e shtetit të së drejtës.
Në dokument theksohet se Serbia duhet të harmonizohet me politikat e Bashkimit Evropian në luftën kundër ndërhyrjeve të huaja dhe fushatave të dezinformimit. Eurodeputetët kanë shprehur shqetësim për rritjen e ndikimit të Kinës në Serbi përmes investimeve të mëdha infrastrukturore, duke ngritur pikëpyetje për transparencën, respektimin e standardeve evropiane dhe ndikimin në mjedis.
Rezoluta kujton se tragjedia e Novi Sadit u bë katalizator për protestat e mëdha të studentëve dhe qytetarëve, të cilët kërkuan drejtësi, përgjegjësi institucionale, zgjedhje të ndershme, respektim të lirive civile dhe fundin e korrupsionit të rrënjosur.
Eurodeputetët kanë dënuar ashpër përdorimin e dhunës dhe forcës së tepruar ndaj protestuesve nga ana e autoriteteve serbe. Sipas raportimeve të pavarura, gjatë protestave të 15 marsit, forcat e sigurisë kanë përdorur armë akustike kundër demonstruesve, duke shkaktuar shqetësim të thellë për proporcionalitetin dhe ligjshmërinë e veprimeve.
Në vijim të ngjarjeve, raporti vë në dukje se dhuna është intensifikuar që nga gushti, ndërsa agjencitë e sigurisë janë akuzuar për përgjime të paligjshme dhe publikim të bisedave private të studentëve dhe aktivistëve. Këto të dhëna, thuhet në dokument, janë përdorur për të ngritur akuza për “vepra kundër rendit kushtetues dhe sigurisë së Serbisë”.
Një tjetër detaj i rëndësishëm i përfshirë në rezolutë është dislokimi i njësisë elitare ushtarake “Kobre”, e cila në një rast thuhet se ka përdorur edhe municion të vërtetë ndaj civilëve. Kjo ka shtuar presionin ndërkombëtar mbi qeverinë e Beogradit për të respektuar standardet demokratike dhe për të ndalur çdo formë represioni.
Rezoluta përmbyllet me thirrjen që Serbia të përshpejtojë reformat demokratike, të garantojë lirinë e medias dhe të ndalë ndikimet e jashtme që rrezikojnë integritetin institucional dhe procesin e integrimit evropian të vendit.
Rezoluta e fundit e Parlamentit Evropian për Serbinë nuk është thjesht një reagim politik — ajo shënon një mesazh të drejtpërdrejtë për qeverinë e Aleksandar Vuçiqit: pa transparencë, pa sundim të ligjit dhe pa respektim të lirive themelore, rruga drejt BE-së mbetet e bllokuar. Përfshirja e Kinës si faktor i veçantë tregon se BE po e sheh Serbinë si një fushë rivaliteti gjeopolitik midis Lindjes dhe Perëndimit.
Në thelb, ky dokument sinjalizon një moment kritik për politikën e brendshme serbe, ku shtypja e zërave kritikë dhe kontrolli i mediave po përplasen me kërkesat e BE-së për demokraci funksionale. Nëse Beogradi vazhdon të ndjekë kursin aktual, mund të përballet me pezullim të fondeve evropiane dhe izolim diplomatik më të thellë.