Nëse ëndrra për të pasur një shtëpi në Tiranë dikur dukej e arritshme, sot ajo po bëhet gjithnjë e më larg realitetit.
Sipas të dhënave më të fundit të platformës ndërkombëtare Numbeo për gjashtëmujorin e parë të vitit 2025, kryeqyteti shqiptar renditet ndër pesë qytetet më të shtrenjta të Europës sa i përket përballueshmërisë së pronës.
📊 18 vite punë për një apartament
Të dhënat tregojnë se në Tiranë duhen 18 vite pune për të blerë një apartament mesatar, bazuar në raportin mes çmimit të banesave dhe të ardhurave vjetore.
Krahasuar me një vit më parë, kur duheshin 15.3 vite, ky tregues është rritur me rreth tre vite, duke reflektuar rritjen e vazhdueshme të çmimeve të banesave dhe stanjacionin e pagave.
Në renditjen botërore, Tirana ndodhet në vendin e 37-të, duke lënë pas shumë qytete të tjera me ekonomi shumë më të zhvilluar.
🏙️ Tirana ndër më të shtrenjtat në Europë
Në nivel kontinental, Lisbona mban vendin e parë me 19.8 vite pune për të blerë një banesë, e ndjekur nga Londra me 19.2 vite, ndërsa Spliti dhe Tirana ndajnë vendin e tretë me nga 18 vite.
Pas tyre renditen Beogradi me 16.6 vite dhe Parisi me 15.3 vite.
Kjo do të thotë se Tirana është sot më e shtrenjtë për blerje prone se kryeqyteti francez, një ndër tregjet më të njohura të luksit në botë.
🏘️ Më e shtrenjtë se Milano
Sipas të dhënave, edhe qyteti italian Milano, një nga qendrat më të mëdha ekonomike të Italisë, kërkon 16 vite pune për blerjen e një apartamenti – dy vite më pak se në Tiranë.
Ky fakt tregon se tregu i banesave në kryeqytetin shqiptar po lëviz në një drejtim të pakontrolluar, ku rritja e çmimeve ka tejkaluar fuqinë reale blerëse të qytetarëve.
💰 Analiza sipas metodologjisë së “Deloitte”
Një përllogaritje e bërë mbi metodologjinë e “Deloitte” tregon se për të blerë një apartament me sipërfaqe 70 metra katrorë në Tiranë, kërkohen 19 paga vjetore bruto reale.
Për krahasim:
- Amsterdam kërkon 15.4 paga vjetore,
- Athina 15.3 paga,
- Praga 15 paga,
- ndërsa në qytete më të përballueshme si Odense dhe Torino, mjaftojnë vetëm 4.9 paga vjetore për një apartament të ri.
Këto diferenca e vendosin Tiranën jo vetëm jashtë çdo standardi rajonal, por edhe shumë përtej realitetit ekonomik të qytetarëve shqiptarë.
📈 Çmimet e apartamenteve, gjithnjë në rritje
Në dy vitet e fundit, çmimet e apartamenteve në Tiranë janë rritur me 30-40 %, veçanërisht në zonat qendrore dhe ato të reja të ndërtimit.
Kërkesa e lartë nga investitorë të huaj, emigrantë që kërkojnë të investojnë në pasuri të paluajtshme, si dhe mungesa e kontrollit real të tregut, kanë bërë që çmimet të ngjiten në nivele të papërballueshme për shumicën e qytetarëve vendas.
Në të kundërt, pagat mesatare janë rritur shumë më ngadalë, duke krijuar një hendek të madh midis të ardhurave dhe kostos së jetesës.
🏗️ Ndërtimet e reja dhe realiteti ekonomik
Tirana po përjeton një boom ndërtimi, me pallate të reja që ngrihen pothuajse në çdo lagje.
Megjithatë, ekspertët e ekonomisë theksojnë se shumica e këtyre apartamenteve blihen si investime, jo për banim.
Kjo nënkupton se tregu nuk ndjek më logjikën e përballueshmërisë, por atë të fitimit, duke e kthyer strehimin në një luks të papërballueshëm për qytetarët e zakonshëm.
🧮 Çfarë do të thotë 18 vite punë?
Në përkthim praktik, kjo do të thotë se një familje me të ardhura mesatare duhet të punojë pa ndërprerje për 18 vite vetëm për të blerë një apartament, pa llogaritur shpenzimet jetike, taksat, koston e jetesës apo interesat bankare.
Për shumë të rinj, kjo barazohet me një pamundësi reale për të pasur një strehë të vetën, duke i detyruar të qëndrojnë me qira për një periudhë të gjatë ose të largohen jashtë vendit.
📉 Pasojat sociale dhe ekonomike
Ekspertët paralajmërojnë se kjo situatë mund të ketë pasoja serioze afatgjata:
- Migrim i shtresës së mesme dhe i të rinjve drejt vendeve më të përballueshme.
- Rritje e borxheve familjare për shkak të kredive afatgjata.
- Pabarazi më e madhe sociale mes atyre që zotërojnë prona dhe atyre që jetojnë me qira.
Në të njëjtën kohë, rritja e çmimeve po ndikon drejtpërdrejt edhe në çmimet e qirave, të cilat kanë shënuar rritje të ndjeshme në çdo lagje të kryeqytetit.
🧠 Përfundim
Tirana po shndërrohet me shpejtësi në një nga qytetet më të shtrenjta të Europës për blerjen e banesave.
Ndërsa infrastruktura urbane vazhdon të zhvillohet dhe ndërtesat shumëkatëshe po shtohen çdo muaj, realiteti ekonomik i qytetarëve nuk po arrin ta ndjekë këtë ritëm.
Në mungesë të politikave të qarta për strehimin, shtëpia po bëhet ëndërr gjithnjë e më e paarritshme, edhe për ata që punojnë me vite në të njëjtin vend.
Për shumë familje, Tirana është kthyer në simbolin e një paradoksi: qyteti i mundësive që nuk mund ta përballosh dot.