Arrestimi i qytetarit të Kosovës, Avni Qenaj, nga autoritetet serbe ka rikthyer tensionet e vjetra, frikën e ndjekjeve politike dhe çështjen shumë të debatuar të listave sekrete të Serbisë kundër ish-pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Lajmi është konfirmuar zyrtarisht edhe nga nënkryetari i Organizatës së Veteranëve të UÇK-së, Gazmend Syla, i cili paralajmëroi se ky nuk është rast i izoluar, por pjesë e një fushate të koordinuar që Serbia e vazhdon prej më shumë se dy dekadash.
Kush është i arrestuari?
Burime të sigurta konfirmojnë se personi i arrestuar është Avni Qenaj, i lindur më 1973, një ish-pjesëtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Arrestimi është kryer brenda territorit të Serbisë, në rrethana ende të paqarta, ndërsa autoritetet serbe kanë bërë publike vetëm një pjesë të akuzave.
Çfarë pretendon Serbia?
Sipas njoftimit të Ministrisë së Punëve të Brendshme të Serbisë, ndaj Qenajt rëndojnë akuzat e rënda, të cilat janë të njëjtat që Serbia ka përdorur historikisht kundër dhjetëra ish-luftëtarëve të UÇK-së:
• Organizim të një grupi për kryerjen e gjenocidit
• Nxitje për kryerje të krimeve të luftës
• Pjesëmarrje në operacione të UÇK-së në zonën e Prizrenit dhe në Koshare
Serbia pretendon se ai i është bashkuar shtabit lokal të UÇK-së për fshatin Romajë në prill të vitit 1998, dhe se gjatë vitit 1999 ka vepruar si pjesë e Brigadës 138 “Agim Ramadani”, një nga brigadat ikonike të Luftës së Kosovës, e cila u bë simbol për thyerjen e kufirit të vjetër jugosllav në betejën historike të Koshares.
48 orë ndalim – hapi i parë i procedurës serbe
Sipas të dhënave zyrtare nga MPB serbe:
• Avni Qenaj është ndaluar për 48 orë
• Prokuroria kompetente pritet të paraqesë kallëzim penal
• Më pas, gjykata serbe do të vendosë për vazhdimin ose jo të paraburgimit
Ky skenar është i ngjashëm me rastet e mëparshme, ku shumë qytetarë të Kosovës janë arrestuar gjatë hyrjes ose kalimit transit në Serbi, shpesh pa njoftim paraprak dhe pa lista transparente.
⸻
Reagimet e para nga OVL-UÇK
Gazmend Syla, nënkryetar i Organizatës së Veteranëve të UÇK-së, e ka konfirmuar menjëherë lajmin, duke e quajtur këtë një ngjarje shqetësuese dhe duke theksuar:
“Ky është një rast tjetër i fushatës së Serbisë ndaj ish-pjesëtarëve të UÇK-së. Autoritetet e Kosovës duhet të reagojnë urgjentisht.”
Syla ka paralajmëruar se Serbia vazhdon të përdorë dosje të vjetra, të kontestuara dhe shpesh të manipuluara, për të ushtruar presion politik ndaj Kosovës, veçanërisht në periudha tensioni të lartë.
⸻
Pse Serbia po i vazhdon këto arrestime?
Sipas analistëve të sigurisë, arsye kryesore për këtë valë të re arrestimesh mund të jenë:
1. Presion politik mbi Kosovën
Arrestimet shpesh ndodhin në momente të ndjeshme politike për të krijuar tension dhe për të forcuar narrativën serbe për konfliktin.
2. Dosje të trashëguara dhe të papastruara
Serbia pretendon se ka mbi 4,000 dosje të luftës, shumë prej të cilave janë të bazuara në deklarata të dyshimta ose të mbledhura në kohë lufte.
3. Strategji ndaj UÇK-së si simbol i shtetësisë së Kosovës
Çdo goditje ndaj ish-pjestarëve të UÇK-së shihet si goditje ndaj vetë identitetit politik e historik të Kosovës.
⸻
A ka rrezik për të tjerë qytetarë të Kosovës?
Shumë juristë dhe organizata të të drejtave të njeriut paralajmërojnë se serbia mund të ketë ende lista aktive, dhe çdo qytetar i Kosovës që hyn në territorin serb është i ekspozuar ndaj rrezikut — qoftë edhe në rastet kur kalimi është vetëm tranzit për në vendet e tjera të rajonit.
Institucionet e Kosovës vazhdimisht kanë bërë thirrje që qytetarët:
• Të shmangin udhëtimet në Serbi
• Të njoftojnë policinë e Kosovës para çdo kalimi
• Të kontrollojnë paraprakisht nëse mund të jenë në ndonjë listë
⸻
Reagimet e pritshme politike
Arrestimi pritet të ngjallë reagime të ashpra nga:
• Qeveria e Kosovës
• Kryeministri dhe Presidentja
• Deputetët e pozicionit dhe opozitës
• Organizatat e veteranëve
• Ambasadat e vendeve perëndimore
Pritet që të kërkohet:
• Informim zyrtar i plotë nga Serbia
• Mbështetje konsullore
• Ndërhyrje diplomatike
• Mbështetje juridike për të arrestuarin
⸻
Një çështje e hapur me histori të gjatë
Serbia e ka përshkruar betejën e Koshares dhe brigadën 138 “Agim Ramadani” si “të rrezikshme” dhe “radikale”, ndërsa për shqiptarët kjo betejë mbetet simbol i lirisë dhe thyerjes së kufirit të padrejtë.
Për këtë arsye, shumë ekspertë thonë se Serbia i përdor këto raste jo vetëm për drejtësi, por edhe për propagandë, për të krijuar fotografi të rreme mbi rolin e UÇK-së.
⸻
Shënim i rëndësishëm ligjor
Personi i përmendur në këtë artikull prezumohet i pafajshëm, derisa fajësia e tij të provohet me një vendim përfundimtar të gjykatës.