Behajdin Allaqi ishte profesor i sociologjisë nga Prizreni, veprimtar i çështjes kombëtare shqiptare dhe një prej emrave që u përmend në mënyrë të veçantë në aktgjykimin e Gjykatës Speciale ndaj Hashim Thaçit dhe ish-krerëve të tjerë të UÇK-së. Ai u zhduk më 11 qershor 1998 dhe për vite me radhë fati i tij mbeti i pazbardhur. Në aktgjykimin e 16 shtatorit 2026, Trupi Gjykues konstatoi se Allaqi ishte vrarë dhe se Thaçi kishte marrë pjesë personalisht në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e tij.
Rasti i Behajdin Allaqit është një prej episodeve të luftës së Kosovës që tashmë ka marrë një peshë të veçantë në historinë gjyqësore të procesit në Hagë.
Por kush ishte Behajdin Allaqi dhe çfarë dihet për jetën dhe zhdukjen e tij?
👤 Kush ishte Behajdin Allaqi?
Behajdin Myrteza Allaqi lindi më 7 prill 1963 në Prizren.
Ai ishte intelektual, profesor i sociologjisë dhe veprimtar i çështjes kombëtare shqiptare. Sipas burimeve biografike, Allaqi kishte qenë i angazhuar në veprimtarinë politike shqiptare dhe kishte lidhje me Lëvizjen Popullore të Kosovës (LPK).
Ai punoi si profesor në gjimnazin e Prizrenit dhe ishte i përfshirë edhe në veprimtarinë e hershme të UÇK-së në rajonin e Prizrenit. Burime biografike e përshkruajnë si të angazhuar në organizimin e aktiviteteve dhe në përpjekjet për furnizimin me armë të strukturave të armatosura.
Në dokumentet e procesit gjyqësor në Hagë përmendet gjithashtu se Allaqi kishte qenë pjesë e LPK-së dhe ishte arrestuar nga autoritetet serbe gjatë viteve të mëhershme. Një dokument i përdorur në proces përmend arrestimin e tij në Prizren në vitin 1993.
🇽🇰 Angazhimi i tij në vitet e rezistencës
Allaqi u angazhua në aktivitetet politike dhe kombëtare shqiptare që në vitet e hershme të rezistencës.
Sipas burimeve biografike, ai mori pjesë në demonstratat e vitit 1981 dhe më pas vazhdoi aktivitetin e tij politik.
Pas lirimit nga burgu, ai vazhdoi punën si profesor në Prizren dhe, me formimin e strukturave të para të UÇK-së në rajon, u përfshi në veprimtarinë e tyre.
Kjo pjesë e jetës së tij është një nga arsyet pse Allaqi u përkujtua më vonë si një figurë e rezistencës shqiptare.
📅 11 qershor 1998 – dita kur u zhduk
Më 11 qershor 1998, gjatë Luftës së Kosovës, Allaqi u zhduk.
Sipas materialeve të përmendura në procesin gjyqësor, ai kishte shkuar në shtabin e UÇK-së në Drenoc.
Aty, sipas konstatimeve të Trupit Gjykues, mbërritën më pas edhe Hashim Thaçi dhe Kadri Veseli.
Gjykata konstatoi se Allaqi u arrestua dhe u ndalua dhe se më pas nuk u pa më. Në aktgjykim, Trupi Gjykues arriti në përfundimin se ai ishte vrarë.
⚖️ Çfarë konstatoi Gjykata Speciale për rastin?
Kjo është pjesa më e rëndësishme e zhvillimit të fundit.
Në aktgjykimin e 16 shtatorit 2026, Trupi Gjykues i Dhomave të Specializuara konstatoi se Hashim Thaçi kishte marrë pjesë personalisht në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e Behajdin Allaqit.
Gjykata e përfshiu rastin e Allaqit në vlerësimin e përgjegjësisë penale individuale të Thaçit.
Ky është një konstatim i Trupit Gjykues në aktgjykimin e shkallës së parë dhe duhet dalluar nga pretendimet apo interpretimet e bëra ndër vite në media dhe në publik.
📄 Çfarë ndodhi me versionin se Allaqi kishte rënë në betejë?
Një element tjetër i përmendur në aktgjykim lidhet me Komunikatën nr. 61 të Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së, të publikuar më 1 nëntor 1998.
Sipas përmbledhjes së konstatimeve të Gjykatës, në këtë komunikatë ishte thënë se Allaqi kishte rënë dëshmor në betejë.
Trupi Gjykues, sipas raportimit të Radio Evropa e Lirë mbi aktgjykimin, e interpretoi këtë si pjesë të përpjekjes për të fshehur përgjegjësinë për atë që kishte ndodhur me të.
👩🦱 Çfarë kishte deklaruar bashkëshortja e tij?
Rasti i Allaqit ishte dokumentuar edhe përmes deklarimeve të familjes.
Më 21 nëntor 2000, bashkëshortja e tij, Nazmije Allaqi, kishte raportuar për zhdukjen e tij.
Sipas një dokumenti të publikuar nga Gazeta e Prizrenit më 16 shtator 2026, në deklarimin e saj ajo kishte thënë se Behajdin Allaqi ishte marrë nga Policia Serbe në Drenovc dhe se prej atëherë nuk kishte pasur më informacion për të.
Ky dokument tregon se familja e Allaqit kishte raportuar një version të ngjarjes sipas të cilit ai ishte marrë nga forcat serbe.
Kjo dëshmi duhet dalluar nga konstatimet e mëvonshme të Trupit Gjykues në Hagë, i cili arriti në një përfundim tjetër lidhur me fatin e Allaqit.
🔎 Pse rasti i Allaqit u bë kaq i rëndësishëm në Hagë?
Behajdin Allaqi nuk ishte thjesht një emër në listën e personave të zhdukur.
Sipas aktgjykimit, rasti i tij u përdor nga Trupi Gjykues për të vlerësuar pjesëmarrjen personale të Hashim Thaçit në një krim konkret.
Dhomat e Specializuara deklaruan se Thaçi kishte marrë pjesë personalisht në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e Allaqit.
Kjo e dallon rastin nga pjesët e aktgjykimit ku përgjegjësia penale u analizua në kuadër të përgjegjësisë për krimet e kryera nga persona të tjerë.
🧑⚖️ Çfarë ndodhi me dënimin e Thaçit?
Më 16 shtator 2026, Gjykata Speciale e shpalli Hashim Thaçin fajtor për arrestim dhe ndalim të paligjshëm ose arbitrar, trajtim mizor, torturë dhe vrasje, duke e dënuar me 25 vjet burgim.
Jakup Krasniqi u dënua gjithashtu me 25 vjet, Kadri Veseli me 18 vjet, ndërsa Rexhep Selimi me 13 vjet.
Rasti i Allaqit ishte një prej rasteve që Trupi Gjykues mori në konsideratë në përcaktimin e përgjegjësisë penale të Thaçit.
🏅 Allaqi u shpall “Hero i Kosovës”
Pas vdekjes, Behajdin Allaqi u nderua me titullin “Hero i Kosovës”.
Ai mbeti në kujtesën e familjes dhe të komunitetit të Prizrenit si profesor, intelektual dhe veprimtar i çështjes kombëtare.
Jeta e tij u ndërpre në moshën 35-vjeçare, ndërsa për vite familja nuk pati një përgjigje përfundimtare mbi fatin dhe vendndodhjen e tij.
❓ Një histori që për vite mbeti pa përgjigje
Për shumë vite pas 11 qershorit 1998, familja Allaqi mbeti pa një përgjigje të plotë për fatin e Behajdinit.
Ka pasur versione dhe pretendime të ndryshme rreth asaj që kishte ndodhur me të.
Por pas aktgjykimit të 16 shtatorit 2026, ekziston tashmë edhe një konstatim gjyqësor i shkallës së parë: Trupi Gjykues në Hagë arriti në përfundimin se Allaqi ishte vrarë dhe se Thaçi kishte marrë pjesë personalisht në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e tij.
Ky konstatim është pjesë e aktgjykimit që tani mund t’i nënshtrohet procedurave të ankimit.
⚠️ E rëndësishme
Pretendimet dhe dëshmitë e ndryshme historike për rastin e Allaqit nuk duhet të paraqiten sikur të gjitha kanë të njëjtën peshë juridike.
Deklarata e bashkëshortes së tij për marrjen nga Policia Serbe është një dëshmi e dokumentuar e vitit 2000, ndërsa përfundimi se Allaqi u vra dhe se Thaçi mori pjesë personalisht në këtë ngjarje është konstatim i Trupit Gjykues në aktgjykimin e 16 shtatorit 2026.
Kjo është arsyeja pse rasti i Behajdin Allaqit është rikthyer fuqishëm në qendër të vëmendjes pas vendimit të Hagës.