Aleksandar Vlajiq, agjenti i BIA-s dhe personi i parë i dënuar për spiunazh nga shteti i Kosovës, ka pranuar para Gjykatës se ka rekrutuar punonjësen e misionit të OSBE-së në Kosovë, Jelena Gjukanoviq. Ai u dënua me pesë vjet burgim nga Gjykata Themelore në Prishtinë më 5 qershor 2025.
Sipas aktakuzës së Prokurorisë Speciale, Vlajiq ka komunikuar me Gjukanoviqin përmes shtatë numrave të ndryshëm të telefonit për të fshehur gjurmët e kontaktit. Ajo e furnizonte atë me dokumente dhe informacione të ndjeshme nga brenda misionit të OSBE-së në Kosovë, përfshirë raporte dhe materiale që lidhen me sigurinë dhe funksionimin e institucioneve të Kosovës. Informacionet janë zbuluar gjatë ekzaminimit të pajisjeve elektronike të të dyshuarës.
Në një nga komunikimet e tyre, më 7 dhjetor 2022, Gjukanoviq i dërgon fotografi të disa raporteve konfidenciale nga OSBE, ndërsa Vlajiq e qetëson duke i thënë se “firma” – siç e quanin BIA-n – tashmë i ka të gjitha dhe se ka kush merret me to. Ai e përshkruan BIA-n si një “firmë të madhe dhe me njerëz të mençur”.
Prokuroria pretendon se Vlajiq nuk është ndalur vetëm me rekrutimin e punonjëses së OSBE-së, por ka shfrytëzuar edhe persona të tjerë nga komuniteti serb që punonin në organizata të tjera ndërkombëtare si EULEX, UNMIK dhe KFOR. Sipas aktakuzës, për secilën organizatë ai kishte nga një kontakt të brendshëm: për EULEX-in ishte një person i quajtur Martin, për UNMIK-un ishte Nenad Kalaba, ndërsa për KFOR-in një person me pseudonimin Nikita 64.
Përveç akuzave për spiunazh, Vlajiq është lidhur edhe me nxitje për sulme terroriste në veri të Kosovës. Në një nga komunikimet e zbuluara nga Prokuroria, ai bën thirrje për veprim si Ushtria Republikane Irlandeze (IRA), duke lavdëruar barrikadat e minuara me eksploziv dhe duke përmendur se veriu është “plot me armë” dhe “djem të aftë”. Ai pohon se Serbia po i ndihmon dhe nxit që “të kalojnë nga ushtria në politikë”, ashtu si IRA.
Në aktakuzë përmendet edhe një komunikim i tij për një OJQ që ka marrë fonde nga Ministria për Komunitete dhe Kthim, por pa e specifikuar se me kë ka folur. Në disa raste të tjera, Prokuroria thekson se Vlajiq i ka dhënë informata drejtuesit të BIA-s në Novi-Pazar, Ratko Gajtanoviq.
Ky rast hedh dritë mbi përmasat e aktivitetit të shërbimit sekret serb në Kosovë dhe tentativat për të infiltruar organizata ndërkombëtare dhe struktura shtetërore përmes rekrutimit të personave brenda komunitetit serb në Kosovë.
Rasti i Aleksandar Vlajiq konfirmon përpjekjet e organizuara të Serbisë për të ndikuar dhe mbledhur informacione nga institucionet ndërkombëtare dhe vendore në Kosovë. Pranimi i fajësisë nga ana e tij, përfshirë rekrutimin e një punonjëse të OSBE-së, tregon seriozitetin e ndërhyrjeve të BIA-s. Përfshirja e emrave nga EULEX, KFOR dhe UNMIK sinjalizon se ndikimi nuk është i kufizuar vetëm në një organizatë. Gjithashtu, thirrjet për sulme të stilit IRA paraqesin rrezik të madh për sigurinë në veri të vendit dhe dëshmojnë për një klimë të vazhdueshme tensioni dhe ndërhyrjesh të jashtme.