Tiranë – Një projektligj i propozuar nga Ministria e Drejtësisë (e cila sipas projektligjit nuk mund të tallë publikisht) po sjell përcaktime të reja shqetësuese lidhur me shprehjen e lirë. Sipas Nenit 236 të draft‑Kodin Penal, fyemja, tallja apo ironizimi ndaj Presidentit, Kuvendit apo Qeverisë mund të shndërrohen në krim të rëndë, me pasojë deri në 3 vite burg.
Projektligji ndalon fjalët dhe shprehjet që can be understood as përçmim, përbuzje apo tallje ndaj institucioneve të shtetit, madje edhe në situata të përditshme si një bisedë casual në një kafene. Vetëm një batutë e thënë shakashëm mund të kategorizohet si “krim kundër rendit kushtetues”.
Ky draft ligj vjen në një kohë kur Shqipëria përballet me krizë ekonomike, korrupsion në nivele të larta dhe largim masiv të të rinjve. Brenda këtij konteksti, qeveria synon të stigmatizojë humorin politik dhe shprehjen kritike — duke e hequr të drejtën për të bërë meme mbi figura publike të larta.
Sipas projektligjit:
- Fyesit e institucioneve mund të dënohen me gjoba ose burg deri në 3 vjet.
- Denimi mund të jetë më i rëndë se ai për veprat e rënda si përdorimi i dhunës me armë apo keqpërdorimi i fondeve publike.
- Neni 236 përqendrohet në elementin përçmues verbalisht, duke e trajtuar si kërcënim për stabilitetin institucional.
Pse po shqetëson ky reformë?
– Liria e shprehjes si e drejtë themelore po cenon thellë në këtë interpretim ligjor.
– Kritikat satirike, memes, dhe kontestimi politik – elemente të rëndësishme për demokracinë – mund të hyjnë brenda kufijve penal.
– Mund të shkaktojë një atmosferë vetëpendimit (self‑censorship) midis gazetarëve, artistëve dhe komentuesve në rrjet.