Në Nju Jork, gjatë një diskutimi të organizuar nga Hudson Institute me temën “Partneriteti në rritje Kosovë – ShBA në mbrojtje dhe zhvillim”, u prezantua një fjalim i plotë që theksoi pikat kyçe të bashkëpunimit strategjik mes Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Në këtë paraqitje u kujtua ndërhyrja vendimtare e NATO-s në vitin 1999, kur Aleanca ndaloi mizoritë e regjimit të Millosheviqit, duke i hapur popullit të Kosovës rrugën drejt lirisë. U theksua se NATO dhe Shtetet e Bashkuara janë pjesë e “ADN-së politike” të Kosovës, pasi nga ato momente historike filloi tranzicioni demokratik dhe sigurimi i stabilitetit.
Në fjalim u veçua transformimi i Forcës së Sigurisë së Kosovës, e cila është trajnuar në programe elitare amerikane dhe ka marrë pjesë në misione ndërkombëtare. Po ashtu, u përmend katërfishimi i buxhetit të mbrojtjes dhe blerja e sistemeve të reja ushtarake, përfshirë pajisje moderne si Javelin, UAV dhe diskutimet për helikopterët Black Hawk. Marrëveshjet për mbrojtjen e informacionit të klasifikuar e vendosin Kosovën në nivel të barabartë me aleatët më të afërt të SHBA-së.
Në fjalim nuk munguan as aspektet e zhvillimit. Kosova ka ulur në 0% tarifat për mallrat amerikane dhe ka përfituar grantin më të madh ndonjëherë nga SHBA përmes MCC, mbi 200 milionë dollarë. Projekti për ruajtjen e energjisë me bateri dhe modernizimi i termocentralit “Kosova B” janë shembuj të lidhjes mes politikave zhvillimore dhe sigurisë energjetike.
Në kontekstin rajonal, u ngritën shqetësime për ndikimin e Serbisë dhe lidhjet e saj me Rusinë, ndërkohë që theksi u vendos se Kosova është një vijë e parë mbrojtjeje ndaj ndikimeve destabilizuese në Ballkan. Me praninë e Kampit Bondsteel, misionin e KFOR-it dhe aleancën e fuqizuar me SHBA-në, Kosova përshkruhet si faktor stabiliteti.
Mesazhi kryesor ishte i qartë: Kosova nuk e sheh veten vetëm si përfituese, por si partnere e besueshme, ofruese sigurie dhe kontribuuese në zhvillim.
Ky fjalim është një përmbledhje e qartë e transformimit që Kosova synon të paraqesë para botës: nga një vend i dalë nga lufta në një aktor të besueshëm rajonal. Qasja është e dyfishtë – forcim i mbrojtjes dhe zhvillim i qëndrueshëm ekonomik, të dyja të lidhura ngushtë me partneritetin amerikan.
Në aspektin e sigurisë, përmendja e blerjeve moderne dhe përfshirja e FSK-së në misione ndërkombëtare e pozicionon Kosovën si faktor kontribues, jo thjesht përfitues. Kjo është një qasje e rëndësishme për diplomacinë e re kosovare, e cila kërkon të ndryshojë perceptimin ndërkombëtar mbi Kosovën.
Në aspektin ekonomik, ulja e tarifave për mallrat amerikane dhe projektet e mëdha energjetike shënojnë jo vetëm lidhje tregtare, por edhe një orientim të qartë drejt rritjes së investimeve amerikane. Ky dimension zhvillimor është po aq i rëndësishëm sa mbrojtja, pasi i jep Kosovës stabilitet të brendshëm dhe rezistencë ndaj ndikimeve të jashtme.
Mesazhi politik është i drejtpërdrejtë: Kosova është në vijën e parë të përballjes me ndikimin rus dhe destabilizuesit rajonalë. Duke u rreshtuar fort me SHBA-në dhe NATO-n, Kosova kërkon të sigurojë jo vetëm të tashmen e saj, por edhe të ardhmen e Ballkanit Perëndimor.
