Prizren – Prokuroria Themelore në Prizren, Departamenti i Krimeve të Rënda, ka ngritur aktakuzë ndaj gjashtë të pandehurve me inicialet L.M., B.K., L.A., Xh.K., D.G. dhe K.K., për shkak të dyshimit se përmes fajdeve dhe veprimeve të tjera të paligjshme kanë përfituar shuma të mëdha pasurie në kurriz të qytetarëve në gjendje të rënduar financiare.
Sipas aktakuzës, personat e dyshuar kanë dhënë shuma të konsiderueshme parash me kamatë të lartë, ku normat e interesit arrinin nga 8% deri në 30% në muaj, duke detyruar të dëmtuarit të dorëzonin pasuri të paluajtshme si banesa, lokale afariste dhe prona të tjera.
Skema e fajdeve dhe humbjet e shkaktuara
Njëri nga të pandehurit, L.M., ka dhënë mbi 30 mijë euro borxh me kamatë mujore 10%, duke i shkaktuar viktimës humbje prej mbi 92 mijë euro dhe duke marrë në pronësi dy banesa. Po ashtu, gjatë kontrollit policor në shtëpinë e tij janë sekuestruar edhe fishekë të kalibrit 7.62×39 mm, të cilat i mbante pa leje.
B.K., një tjetër i pandehur, i ka dhënë fajde 75 mijë euro me kamatë 8% dhe brenda dy vitesh borxhi i viktimës ka arritur në 240 mijë euro. Për pamundësi shlyerjeje, i dëmtuari është detyruar t’i dorëzojë një banesë 300 m² dhe një lokal 242 m², me vlerë të përbashkët mbi 200 mijë euro.
L.A. ka aplikuar një metodë edhe më të rëndë, duke dhënë borxh 7 mijë euro me kamatë 2 mijë euro çdo dhjetë ditë. Përveç pagesave të përsëritura, viktima është detyruar t’i japë traktorë, bagëti dhe më pas të nënshkruajë parakontrata për banesa e lokale në vlerë 180 mijë euro.
Xh.K., në anën tjetër, ka dhënë borxh 10 mijë euro me kamatë mujore 30%, duke përfituar mbi 36 mijë euro vetëm nga interesat, si dhe duke marrë bagëti e prona tjera në vlerë dhjetëra mijëra euro. Në shtëpinë e tij u gjet edhe një armë zjarri pa leje.
Ndër rastet më të rënda është ai i D.G., i cili përmes fajdeve dhe kërcënimeve ka detyruar viktimat të dorëzojnë prona të barasvlershme me 11 banesa në Shirokë, me vlerë rreth 767 mijë euro. Ai akuzohet jo vetëm për fajde, por edhe për veprën penale të detyrimit, pasi ka përdorur kanosje serioze për të përfituar pasuritë.
I fundit, K.K., ka dhënë 2,600 euro borxh me kamatë javore prej 450 euro, ku brenda 16 javësh borxhi dhe kamatat janë rritur në 9,800 euro.
Prokuroria kërkon konfiskimin
Prokuroria ka propozuar që të konfiskohen pasuritë e fituara në mënyrë të kundërligjshme, përfshirë:
- 21 banesa dhe lokale afariste me sipërfaqe totale mbi 2,200 m²,
- para kesh në euro dhe franga zvicerane,
- armë dhe municion,
- automjete dhe dokumente të ndryshme.
Procesi gjyqësor pritet të hedhë dritë mbi njërën nga skemat më të mëdha të fajdeve të dokumentuara në rajon.
Rasti i fundit në Prizren nxjerr në pah një fenomen të vjetër, por shpesh të heshtur në shoqërinë kosovare – fajden. Përdorimi i gjendjes së rënduar ekonomike për të përfituar pasuri të paluajtshme nuk është thjesht krim financiar, por një formë e shfrytëzimit të individit dhe dobësimit të besimit në sistemin ligjor.
Ky proces gjyqësor është një test serioz për institucionet e drejtësisë. Nëse pasuritë e fituara nga fajdexhinjtë konfiskohen dhe i kthehen viktimave, atëherë do të jepet një mesazh i fortë se ligji nuk toleron abuzimin financiar. Përndryshe, rrezikohet që praktika e fajdeve të vazhdojë në mënyrë të heshtur, duke lënë qytetarët të pambrojtur.
Në aspektin social, rasti tregon se kriza financiare e shumë familjeve i ka shtyrë ata drejt borxheve me kushte të pamundura, duke i humbur jo vetëm kursimet, por edhe banesat e trashëguara. Ky fenomen kërkon ndërhyrje më të madhe të shtetit përmes mbështetjes financiare, edukimit qytetar dhe forcimit të mekanizmave të kontrollit.