Banka Qendrore e Kosovës (BQK) ka publikuar raportin më të fundit mbi bilancin e pagesave, ku diaspora kosovare edhe këtë vit po dëshmohet si “infuzioni” më i fuqishëm financiar për ekonominë vendore. Vetëm në shtatë muajt e parë të vitit 2025, remitancat kanë arritur në 785.06 milionë euro, duke shënuar një rritje prej 4.15% krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar.
Sipas vlerësimeve paraprake, vetëm në muajin gusht remitancat kanë arritur në 143.4 milionë euro, duke e çuar totalin e tetë muajve në 928.48 milionë euro. Prurjet më të mëdha janë realizuar përmes institucioneve financiare jobankare (41.02%), bankave komerciale (17.19%) dhe kanaleve të tjera (41.79%).
Megjithatë, pavarësisht ndikimit pozitiv të remitancave, ekonomia e Kosovës vazhdon të përballet me sfida serioze në bilancin tregtar dhe llogarinë rrjedhëse. Deri në korrik 2025, deficiti i llogarisë rrjedhëse ishte 742.18 milionë euro – një rritje prej mbi 206 milionë eurosh krahasuar me vitin 2024. Po ashtu, deficiti tregtar në mallra arriti në 3.19 miliardë euro, duke u rritur me 19.03% në raport me një vit më parë.
Ndërkohë, eksportet pësuan një rënie të lehtë prej 1.71% (528.27 milionë euro), ndërsa importet u rritën ndjeshëm me 15.57%, duke arritur në 3.72 miliardë euro. Në anën tjetër, llogaria e shërbimeve ruajti bilanc pozitiv prej 1.11 miliardë euro, me rritje prej 22.25%.
Raporti i BQK-së vë në dukje gjithashtu rritjen e investimeve direkte të huaja (FDI) që deri në korrik 2025 arritën në 540.94 milionë euro, një rritje prej 24.24% krahasuar me vitin 2024. Edhe asetet rezervë të Kosovës shënuan ngritje të dukshme, duke arritur në 201.48 milionë euro (+30.22%).
Në tremujorin e dytë 2025, borxhi i jashtëm bruto i vendit arriti në 4.43 miliardë euro, me sektorin privat si kontribuuesin kryesor të rritjes. Nga kjo shumë, borxhi publik zinte 1.02 miliardë euro (23.03%), ndërsa borxhi privat 3.41 miliardë euro (76.97%).
Remitancat e diasporës vazhdojnë të jenë “shpëtimtari” kryesor i ekonomisë kosovare, duke mbuluar një pjesë të konsiderueshme të deficitit të llogarisë rrjedhëse dhe duke ushqyer konsumin e brendshëm. Rritja prej mbi 4% është tregues i stabilitetit dhe besnikërisë së diasporës ndaj familjeve të tyre dhe ekonomisë vendore.
Megjithatë, raporti i BQK-së nxjerr në pah një kontrast të madh: ndërsa remitancat dhe investimet e huaja po rriten, bilanci tregtar vazhdon të jetë negativ dhe importet dominojnë bindshëm mbi eksportet. Kjo situatë tregon një varësi të madhe të Kosovës nga jashtë, jo vetëm për remitancat, por edhe për mallra e shërbime bazike.
Një tjetër element pozitiv është rritja e shërbimeve dhe investimeve të huaja direkte, që sugjeron potencial për zhvillim ekonomik më të qëndrueshëm. Megjithatë, pa një strategji afatgjatë për të rritur prodhimin vendor dhe eksportet, remitancat e diasporës do të vazhdojnë të shërbejnë si “oksigjen i përkohshëm”, duke mos mjaftuar për të balancuar deficitin e lartë tregtar.
Në këtë kuptim, diaspora nuk është vetëm një mbështetje financiare, por një potencial zhvillimor që duhet kanalizuar përmes politikave fiskale dhe investimeve strukturore. Nëse Kosova arrin ta lidhë kapitalin financiar të diasporës me sektorët prodhues, remitancat mund të kthehen nga konsum në motor zhvillimi afatgjatë.