Shumë prindër e thonë me krenari: “Fëmijës tim nuk i mungon asgjë!” Në tavolinat e kafeneve, në darkat familjare apo edhe në rrjetet sociale, kjo fjali është bërë një dekor që tingëllon si dëshmi dashurie. Por, pas kësaj fjale, shpesh fshihet një keqkuptim i madh: kur i jep një fëmije gjithçka, ia ke hequr njëherësh mundësinë për të kërkuar vetë.
Mungesa është mësuesja më e mirë. Ëndrrat lindin nga boshllëku, jo nga bollëku. Kureshtja, zgjuarsia, talenti – të gjitha ushqehen nga një mungesë e vogël, një kurth i ëmbël që mendja e një fëmije përpiqet ta zgjidhë. Po nëse çdo gjë është gati? Nëse çdo dëshirë plotësohet brenda sekondës? Mendja rehatet, krahët nuk hapen kurrë dhe guximi zbehet.
Ka prindër që zgjojnë fëmijën në mëngjes, e shoqërojnë deri te dera e shkollës, ia përgatitin ushqimin, ia rregullojnë çantën, madje i fshijnë edhe djersët e lodhjes që nuk ka bërë. Kurse fëmija, nga ana tjetër, rritet me bindjen se gjithçka është e gatshme, se jeta duhet ta përkëdhelë ashtu siç e përkëdhel babai ose nëna. Dhe kur jeta nuk e bën këtë, ndodh përplasja. Për herë të parë ballafaqohet me fjalën jo, dhe kjo është një dramë e vërtetë.
Më kujtohet një rrëfim i thjeshtë, por i fuqishëm. Një djalë merr një njësh në matematikë. Duke dridhur këmbët, i tregon të atit, duke pritur breshëri fjalësh, ndëshkime, zhgënjim. Por babai, në vend të zëmërimit, i buzëqeshi dhe i tha: “Fantastike! Njësh nuk merr kushdo. Tani, provo ta kthesh në katër deri në fund të vitit, ndryshe vera jote do të ketë vetëm një pushim – librat.”
Dhe kaq. Nuk kishte zëvendësues, nuk kishte tutor të paguar, nuk kishte telefonata te mësuesja për “të mbyllur sytë”. Vetëm një fjalë e qartë: përgjegjësia është e jotja. Ky është edukimi i heshtur që bëhet udhërrëfyes për gjithë jetën.
Ne mund të ndihmojmë një të moshuar të kalojë rrugën, mund të mbajmë dorën e një të sëmuri, mund të japim krahë kur dikush nuk mundet. Por një djalë a vajzë që ka shëndet, sy të hapur dhe duar të forta, nuk ka pse të mbahet në shpinë. Përkundrazi – çdo krah që i japim padrejtësisht, ia këput krahët që ka brenda vetes.
Në shumë shtëpi dëgjon: “Duhet ta rregulloj djalin tim.” Rregullon një dollap, një pajisje, një vazo. Po fëmija nuk është një objekt. Nuk është diçka që vendoset sipër bufesë për të mos u thyer. Ai është frymë, mundësi, fluturim.
Në natyrë, rosat e vogla ndjekin rosën nënë. Keni parë ndonjë rosë nënë që ecën pas rosës së vogël? Kurrë. Është ligj i natyrës: prindi udhëheq, por nuk pengon. Ai nuk ndërton kafaz rreth fëmijës, por pistë ngritjeje.
Kur prindërit thonë “do ta mbaj në shtëpi derisa të plakem”, nuk është dashuri, është egoizëm i maskuar me përkujdesje. Dashuria nuk është t’i lidhësh këmbët, por t’i shohësh duke fluturuar, edhe kur fluturimi ka rënie, gërvishtje, njësh, apo dështime.
Vetëm në këtë mënyrë, një fëmijë mëson të thotë “Unë mundem” dhe kjo është dhurata më e madhe që mund t’i japësh. Jo lodrat, jo smartphone-t, as xhepat plot. Por besimi që kur diçka i mungon, ai do ta gjejë vetë rrugën për ta pasur.
Sepse një prind i vërtetë nuk i jep fëmijës gjithçka – i mëson si të gjejë gjithçka vetë. Dhe ky është fluturimi më i bukur