📍Prishtinë, 1 gusht 2025 –
Zyra për Mbrojtje dhe Ndihmë të Viktimave, që funksionon në kuadër të Zyrës së Kryeprokurorit të Shtetit, ka trajtuar 59 raste të reja vetëm në periudhën 25 korrik – 1 gusht 2025. Raporti i publikuar tregon një rritje të ndjeshme të rasteve të dhunës në familje, e cila vazhdon të mbetet forma më e përhapur e dhunës në Kosovë.
Sipas të dhënave zyrtare:
- 50 raste të reja ishin të ndërlidhura me dhunë në familje, duke reflektuar një fenomen që mbetet shqetësues në të gjitha komunat.
- Janë paraqitur edhe 1 rast trafikimi, 5 raste dhunimi, 2 raste ngacmimi seksual dhe 1 rast sulmi seksual.
Përveç trajtimit të rasteve, Zyra ka ndërmarrë një sërë veprimesh mbështetëse dhe ligjore:
- 11 kërkesa për Urdhër Mbrojtje (KUM) dhe 13 për Urdhër Mbrojtje Emergjente (KUME) janë paraqitur në gjykata.
- U përfaqësuan 5 raste në polici, 1 rast në strehimore, si dhe u realizua 1 referim në ANJF.
- Në total u zhvilluan 40 seanca gjyqësore, 10 në Prokurori, u dhanë 62 këshilla juridike, u nxorën 6 aktgjykime dënuese dhe 1 aktgjykim lirues.
Një përmbledhje më e gjerë e të dhënave për këtë periudhë përfshin:
- 56 raste të dhunës në familje të evidentuara;
- 1 rast të tentativës për vrasje dhe 1 rast të trafikimit me njerëz;
- 2 raste të dhunimit dhe 8 kërkesa për Urdhër Mbrojtje të reja në gjykatë;
- 12 kërkesa për Urdhër Mbrojtje Emergjente, 3 kërkesa për kompensim nga fondi për viktima, dhe 9 aktvendime të aprovuara;
- 83 seanca gjyqësore, 13 seanca në Prokurori, 58 këshilla juridike, 8 aktgjykime dënuese, 1 lirues, dhe 1 refuzues;
- 6 referime në QPS, 12 përfaqësime në polici, 2 përfaqësime në strehimore, 3 ankesa dhe 6 parashtresa të dorëzuara.
Dhuna në familje, sfidë e vazhdueshme për sistemin e drejtësisë
Raporti i javës së fundit nga Zyra për Mbrojtje dhe Ndihmë të Viktimave nxjerr në pah një realitet alarmant: dhuna në familje përbën mbi 80% të rasteve të trajtuara. Kjo tregon një mungesë thelbësore të sigurisë brenda vetë strukturës themelore të shoqërisë – familjes.
Megjithëse numri i kërkesave për urdhra mbrojtjeje dhe seancat gjyqësore reflekton përpjekjet institucionale për të ndërhyrë, trajtimi i pasojave nuk mjafton nëse nuk ndërtohen mekanizma të fuqishëm për parandalim, edukim komunitar dhe rehabilitim të viktimave dhe kryerësve.
Një tjetër element shqetësues është përhapja e rasteve të trafikimit dhe sulmeve seksuale, që ndonëse më të rralla numerikisht, kërkojnë qasje të specializuar dhe bashkëpunim ndërinstitucional – përfshirë policinë, prokurorinë, strehimoret dhe shërbimet psiko-sociale.
Kosova ka bërë hapa të rëndësishëm në ndërtimin e mekanizmave për mbrojtjen e viktimave, por të dhënat tregojnë se ende mungon ndikimi i këtyre mekanizmave në zvogëlimin real të rasteve. Vetëm me një qasje të bashkërenduar mes institucioneve të drejtësisë, shëndetësisë dhe arsimit, mund të ndalohet përhapja e dhunës sistematike në shoqëri.