Në një përpjekje të guximshme dhe inovative për të ruajtur zogjtë endemikë të Hawaii-t, shkencëtarë dhe organizatâ konfirmojnë se po lëshojnë mushkonja laboratorike të pambrojtura—por me qëllime të mira—nëpër pyje me dronë në Maui dhe Kauai.
Ky skenar ka një zhurmë si nga fantazi, por ka qenë serioz për shkak të krizës ekologjike që po përjeton ishullori: Zogjtë “honeycreeper”, të famshëm për ngjyrat e tyre të ndritshme dhe këngët melodike, po zhduken me shpejtësi nga malaria avian, sëmundje e transmetuar nga mushkonjat invazive që u sollën në fillim të shekullit të 19-të. Tani, pjesa tjetër e mbetur e popullsisë së zogjve jeton vetëm në lartësi ku mushkonjat nuk mund të mbijetojnë – por ngrohja globale po i lejon ata të ngjiten më lart në male, duke e vënë me kërcënim të madh mbijetesën e speciëve të mbetura.
Metoda e përdorur quhet Incompatible Insect Technique (IIT), një variant i teknologjisë së kontrollit biologjik. Mushkonjat e shenjta laboratorioze janë vetëm meshkuj, të infektuar me bakterin Wolbachia, që ndalon inkubimin e vezëve kur çiftëzohet me femra të natyrshme. Kështu, edhe pse këta meshkuj janë të pashëm dhe nuk pickojnë, ata ndërhyjnë në ciklin riprodhues dhe e bëjnë popullsinë e mushkonjave të rritet më ngadalë.
Praktikisht, dronët – më të sigurt dhe më fleksibël se helikopterët – lëshojnë më shumë se 20 000 mushkonja të tilla në një fluturim, në kapsula ekologjike që përhapen mbi kanopinë ose densitetin pyjor. Ato mund të lëshohen në mënyrë të përsëritur për të ruajtur një efekt suppressiv mbi mushkonjat duke mbajtur malarien avian nën kontroll dhe duke ruajtur zogjtë kërcënuar si kiwikiu, ‘ākohekohe dhe ‘akekeʻe.
Ky projekt ka filluar në fund të vitit 2023 dhe deri tani janë lëshuar mbi 40 milionë mushkonja meshkuj, si me helikopter ashtu edhe me dronë, të organizuar nga koalicioni Birds, Not Mosquitoes, me pjesëmarrje nga National Park Service dhe organizata të tjera konservacioniste.
Megjithë përparimin teknologjik, metoda nuk synon totalisht zhdukjen e mushkonjave, por reduktimin e konsiderueshëm të popullsisë së tyre në zona të specifikuara, për të dhënë shansin e fundit zogjve të mbijetojnë. Kjo kërkon zbatim afatgjatë dhe mbështetje të qëndrueshme financiare.