Një krijesë me sy portokalli që u pa duke dalë nga një pyll në jug të Kosovës ka çuar në një zbulim të rrallë shkencor. Për herë të parë, në territorin e Kosovës janë dokumentuar tri specie gjarpërinjsh, duke pasuruar listën e herpetofaunës së vendit dhe duke e bërë këtë zbulim një nga më të rëndësishmit në fushën e biologjisë në vitet e fundit.
📌 Si ndodhi zbulimi?
Në vitin 2018, pranë kufirit me Maqedoninë e Veriut, një grup biologësh po kryente kërkime për jo-vertebrore. Gjatë vrojtimeve të tyre, ata vunë re shtatë gjarpërinj të panjohur. Tre prej tyre u kapën, u fotografuan dhe më pas u liruan përsëri në natyrë.
Analiza e fotove dhe krahasimi me të dhënat ekzistuese shkencore treguan se bëhej fjalë për specie të reja për Kosovën – një fakt që deri më tani nuk ishte dokumentuar zyrtarisht.
🐍
Speciet e reja të zbuluara në Kosovë
- Dahl’s whip snake (Platyceps najadum) – Një specie e rrallë e njohur për shpejtësinë dhe trupin e gjatë e të hollë.
- Gjarpri europian i maces (Telescopus fallax) – I dallueshëm nga ngjyra kafe me njolla dhe sytë karakteristikë, shpesh i fshehur nën gurë në zona të thata e me gurë.
- Gjarpri europian i minjve (Zamenis situla) – Një specie që ushqehet kryesisht me brejtës dhe ndihmon në ekuilibrin e ekosistemit.
Biologët që morën pjesë në këtë kërkim theksuan se këto specie janë të pranishme edhe në vendet fqinje, prandaj nuk është e pazakontë që ato të gjenden edhe në Kosovë. Megjithatë, është hera e parë që regjistrohen zyrtarisht në territorin e saj.
📊 Çfarë do të thotë ky zbulim për Kosovën?
Studimi i publikuar në revistën shkencore Herpetozoa vë në dukje se Kosova ende ka një numër më të ulët të zvarranikëve të regjistruar krahasuar me vendet përreth. Ky fakt sugjeron se kërkime të tjera në terren mund të sjellin edhe më shumë zbulime në të ardhmen, duke e bërë vendin një hapësirë të rëndësishme për studimet herpetologjike.
“Ky është vetëm fillimi. Kosova ka potencial të madh natyror, dhe me hulumtime të thelluara mund të zbulohen edhe specie të tjera që deri tani nuk janë dokumentuar”, u shprehën studiuesit.
👩🔬 Kush e bëri zbulimin?
Ekipi i autorëve përfshinte biologët:
- Linda Grapci-Kotori
- Donard Geci
- Halil Ibrahimi
- Astrit Bilalli
- Milaim Musliu
- Danniella Sherwood
Kontributi i tyre është vlerësuar si një hap i madh për shkencën në Kosovë dhe për mbrojtjen e biodiversitetit të saj.
🌍 Pse ka rëndësi ky zbulim?
Zbulimi i specieve të reja jo vetëm që pasuron listën shkencore të faunës së Kosovës, por edhe ndihmon në kuptimin më të mirë të ekosistemeve dhe nevojës për ruajtjen e tyre.
Këto gjetje janë gjithashtu një thirrje për autoritetet që të investojnë më shumë në kërkime dhe mbrojtje të biodiversitetit, në mënyrë që pasuria natyrore e vendit të ruhet për gjeneratat e ardhshme.
🔎
Përfundim
Tri speciet e reja të gjarpërinjve të zbuluara në Kosovë përfaqësojnë një arritje të madhe për shkencën dhe për identitetin natyror të vendit. Ky zbulim është një dëshmi e qartë se edhe pse Kosova është një vend i vogël, ajo fsheh ende mistere të mëdha natyrore që presin të zbulohen.