Ekonomia kosovare po përballet me një sfidë serioze: mbylljen e mijëra bizneseve çdo vit. Sipas Agim Shahinit, kryetar i Aleancës Kosovare të Bizneseve (AKB), rreth 2 mijë kompani mbyllen çdo vit, duke lënë pas pasoja të ndjeshme për zhvillimin ekonomik dhe për të hyrat shtetërore.
Shahini thekson se një pjesë e madhe e këtyre kompanive mbeten të regjistruara vetëm “në letër”, ndërsa në realitet nuk ushtrojnë asnjë aktivitet. “Problemi qëndron te procedurat burokratike për mbylljen formale të bizneseve, gjë që krijon situatën ku kemi kompani të regjistruara aktive, por që në terren janë pasive”, u shpreh ai.
Sipas tij, trendi i mbylljes do të mbetet i njëjtë nëse dobësohet fuqia blerëse e konsumatorëve, të cilët janë baza e zhvillimit ekonomik.
Një tjetër faktor kyç është rritja e çmimeve të energjisë. Kushtrim Ahmeti, nga Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë, tha se rritja prej 16.1% e energjisë po rëndon mbi mbi 80 mijë biznese, përfshirë edhe ndërmarrjet e vogla. “Edhe një trafik i vogël përballet me këtë kosto shtesë, e cila është tepër e vështirë për t’u përballuar”, u shpreh ai.
Ndërkohë, ekonomisti Mustafë Kadrijaj fajëson institucionet për mungesë mbështetjeje. Sipas tij, qeveritë e njëpasnjëshme, përfshirë edhe këtë aktuale, nuk kanë qenë “miqësore me bizneset” dhe kjo ka sjellë pasoja direkte në rritjen e numrit të mbylljeve.
Agjencia e Regjistrimit të Bizneseve nuk ka dhënë ende shifra të sakta mbi numrin e punëtorëve të prekur nga këto mbyllje.
Kriza e bizneseve në Kosovë nuk është thjesht pasojë e tregut, por kombinim i faktorëve të brendshëm dhe të jashtëm. Rritja e çmimeve të energjisë ka qenë një goditje e drejtpërdrejtë, por problemi më i madh mbetet mungesa e një strategjie të qëndrueshme shtetërore për të ndihmuar sipërmarrësit.
Fuqia blerëse e dobët e konsumatorit e bën tregun të brishtë, ndërsa burokracia e rëndë administrative i shton vështirësitë. Në këto kushte, jo vetëm që bizneset po mbyllen, por edhe investimet e reja po ngadalësohen.
Nëse nuk ka ndërhyrje konkrete për të lehtësuar procedurat, për të subvencionuar energjinë për bizneset e vogla dhe për të nxitur konsumin, Kosova rrezikon që ky trend të vazhdojë, duke e ngushtuar bazën ekonomike dhe duke ulur mundësitë e punësimit.
Në vend që të shihet si një statistikë, ky fenomen duhet të trajtohet si një alarm për të ardhmen e zhvillimit ekonomik të vendit.