Gjenerali serb, Nebojsha Pavkoviq, i dënuar për krime lufte ndaj shqiptarëve gjatë konfliktit në Kosovë në vitin 1999, është liruar nga burgu në Finlandë dhe është kthyer në Serbi, njoftoi kryeministri serb Gjuro Macut më 28 shtator.
Pavkoviq, ish-komandant i Ushtrisë së Tretë të Jugosllavisë, ishte dënuar me 22 vjet burgim për dëbime, zhvendosje të detyruara, vrasje dhe persekutim të civilëve shqiptarë gjatë gjysmës së parë të vitit 1999.
Sipas kryeministrit serb, lirimi i tij i parakohshëm u mundësua për arsye shëndetësore, dhe Pavkoviq do të vazhdojë trajtimin mjekësor në Serbi. Macut theksoi se ky vendim është një shembull i përkushtimit të Serbisë për parime humane dhe kujdes për qytetarët e vet, duke e paraqitur këtë si një akt të rëndësishëm edhe në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Kujtojmë se Pavkoviq ishte shpallur fajtor në vitin 2009 nga Gjykata Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë (ICTY) dhe bashkë me të u dënuan gjeneralë të tjerë serbë si Dragolub Ojdaniq, Vlladimir Llazareviq dhe Sreten Llukiq. Dënimet varionin nga 15 deri në 22 vjet burgim.
Mekanizmi Ndërkombëtar për Gjykatat Penale nuk ka bërë ende njoftime zyrtare për lirimin e Pavkoviqit. Në gusht, avokati i tij dorëzoi një kërkesë urgjente për lirimin e parakohshëm duke argumentuar gjendjen shëndetësore, por më parë, në maj 2022, kjo kërkesë ishte refuzuar për shkak të rëndësisë së krimeve dhe mungesës së rehabilitimit.
Ky zhvillim pritet të ngrejë debate të reja në skenën politike dhe diplomatikë, sidomos lidhur me përballjen me të kaluarën dhe drejtësinë për viktimat e luftës në Kosovë.
Lirimi i Pavkoviqit për arsye shëndetësore, pavarësisht dënimit të gjatë dhe natyrës së rëndë të krimeve, është një vendim me pasoja të dyfishta. Nga njëra anë, ai tregon një qasje humanitare të Serbisë ndaj shtetasve të vet; nga ana tjetër, ky vendim mund të shihet si një mungesë e plotë e drejtësisë për viktimat e Kosovës, duke krijuar tension mes institucioneve ndërkombëtare dhe shtetit serb.
Politikisht, lirimi i tij përforcon narrativën e Serbisë për të treguar kujdes ndaj qytetarëve të vet, por njëkohësisht ngre pyetje mbi angazhimin e saj për restitucion moral dhe drejtësi historike. Për komunitetin ndërkombëtar dhe qytetarët e Kosovës, vendimi mund të shihet si një shtrembërim i përgjegjësisë që gjykatat ndërkombëtare kanë vendosur për të mbrojtur viktimat e luftës.