Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka reaguar ashpër ndaj deklaratave të fundit të presidentit serb, Aleksandar Vuçiq, i cili ka paralajmëruar se “e gjithë bota po përgatitet për luftë”. Në një reagim të bërë publik përmes platformës X (dikur Twitter), Osmani e ka quajtur këtë gjuhë si “të pamatur” dhe “jehonë të rrezikshme” të periudhave më të errëta të historisë së Ballkanit.
Ajo theksoi se pas dekadash përpjekjesh të partnerëve perëndimorë për të ndërtuar paqe në rajon, Serbia po shfaq sërish qasje kërcënuese që e rikujtojnë botën me dhunën e viteve ’90. “Në vend që të zgjedhë pajtimin, Vuçiqi dhe regjimi i tij po rikthejnë fantazitë destruktive që shkaktuan tragjedi të mëdha”, tha Osmani.
Deklaratat e saj erdhën pas një konference ku Vuçiq tha se “askush nuk po përgatitet për bisedime, por për të zgjedhur anët”, duke shtuar se Serbia do të bëjë çmos për të mos marrë pjesë në një luftë të mundshme. Megjithatë, ai nuk ofroi dëshmi për pretendimet e tij.
Osmani paralajmëroi se ky diskurs nuk është i ri. Ajo përmendi rolin e Sllobodan Millosheviqit në luftërat e viteve ’90 në Kroaci, Bosnjë e Hercegovinë dhe Kosovë, duke e akuzuar Vuçiqin se po përpiqet të ringjallë të njëjtën formulë. “Historia ka treguar qartë se kjo qasje dështoi atëherë, dhe do të dështojë sërish”, shtoi presidentja.
Në Danimarkë, gjatë samitit të Komunitetit Politik Evropian, Osmani i bëri thirrje Bashkimit Evropian të mos shpërblejë Serbinë për sjelljen e saj, duke e krahasuar ndikimin e saj destabilizues me veprimet e Rusisë. Ajo paralajmëroi se në mungesë të një pranie të fortë perëndimore, “forcat malinje të trekëndëshit të ligësisë – Rusia, Kina dhe Irani – do të mbushin hapësirën me interesa dashakeqe”.
Osmani gjithashtu rikujtoi se Kosova ka zgjedhur paqen si orientim strategjik, duke e cilësuar atë si vlerë që do të mbrohet me çdo kusht. “Kosova e ka zgjedhur paqen dhe nuk do të devijojë nga ky kurs”, përfundoi ajo.
Ndërkohë, në një intervistë për “Fox News” javën e kaluar, Osmani theksoi se administrata e ish-presidentit amerikan Donald Trump kishte luajtur rol në parandalimin e përshkallëzimit të tensioneve mes Kosovës dhe Serbisë.
Dialogu Kosovë–Serbi, i nisur më 2011 me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian, mbetet i bllokuar kohët e fundit, mes moszbatimit të marrëveshjeve dhe krizës politike të brendshme në Prishtinë pas zgjedhjeve të 9 shkurtit.
Deklaratat e fundit të Aleksandar Vuçiqit për “përgatitjen e botës për luftë” duhet parë si pjesë e një strategjie të dyfishtë: për konsum të brendshëm, ku presidenti serb pozicionohet si mbrojtës i kombit, dhe për skenën ndërkombëtare, ku përpiqet të forcojë rolin e Serbisë si aktor i pazëvendësueshëm në dialog. Por retorika e tij bart rreziqe të mëdha, sepse shërben si normalizim i gjuhës së konfliktit në një rajon ende të brishtë.
Nga ana tjetër, reagimi i Vjosa Osmanit është i ndërtuar mbi dy shtylla: kujtesën historike dhe orientimin euroatlantik. Duke rikujtuar dhunën e Millosheviqit, ajo i paralajmëron partnerët ndërkombëtarë se nënvlerësimi i gjuhës së Vuçiqit mund të ketë pasoja të rënda. Në të njëjtën kohë, Osmani synon të përforcojë narrativën se Kosova është palë që ka zgjedhur paqen dhe integrimin perëndimor, duke u paraqitur si faktor stabiliteti.
Në këtë kontekst, retorika e përballjes mes Beogradit dhe Prishtinës është më shumë se një debat rajonal: ajo lidhet ngushtë me rivalitetet e mëdha globale, ku Rusia, Kina dhe Irani shihen si aktorë që mund të shfrytëzojnë dobësitë e Ballkanit. Prandaj, mesazhi i Osmanit nuk është thjesht për Vuçiqin, por edhe për Brukselin dhe Uashingtonin – një thirrje që Ballkani të mos mbetet peng i lojërave gjeopolitike.