Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, ka lënë të kuptohet se brenda pak ditësh mund të ketë lajme të rëndësishme për lirimin e pengjeve që po mbahen në Rripin e Gazës.
Në një deklaratë televizive, ai tha se “Hamasi do të çarmatoset dhe Gaza do të çmilitarizohet – me rrugën e lehtë ose të vështirë, por kjo do të ndodhë”, duke lënë të kuptohet për një vendosmëri të fortë ushtarake edhe në rast se bisedimet e paqes hasin pengesa.
Këto komente të Netanyahut erdhën menjëherë pas njoftimit të Hamasit, i cili deklaroi të premten se është pajtuar për të liruar pengjet në kuadër të planit të propozuar nga Shtetet e Bashkuara për armëpushim. Megjithatë, grupi palestinez nuk pranoi çarmatimin dhe kërkoi rishikim të disa pikave të marrëveshjes.
Hamasi ka akuzuar Izraelin se po vazhdon bombardimet në Gaza edhe pas propozimit për armëpushim, duke e quajtur situatën “masakër të vazhdueshme”, dhe u ka bërë thirrje vendeve të botës të ushtrojnë presion ndaj Tel Avivit.
Ndërkohë, bisedimet indirekte për paqe pritet të nisin të hënën në Egjipt, me përfshirjen e ndërmjetësve amerikanë dhe arabë. Presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar se “nuk do të tolerojë vonesa” nga Hamasi për zbatimin e marrëveshjes, duke shtuar se Izraeli ka pranuar “faza e parë e tërheqjes ushtarake”, që lidhet me planin e ri 20-pikësh për stabilizimin e rajonit.
Ky plan parashikon përfundimin e luftimeve dhe lirimin e 20 pengjeve të gjalla izraelite, si dhe trupat e atyre që kanë vdekur, në këmbim të lirimit të qindra të burgosurve palestinezë nga burgjet izraelite.
Megjithatë, raportet nga terreni mbeten shqetësuese. Ministria e Shëndetësisë në Gazë njoftoi se 66 persona janë vrarë gjatë 24 orëve të fundit nga sulmet ajrore izraelite, pavarësisht thirrjeve të Trumpit për ndërprerje të menjëhershme të bombardimeve.
Lufta nisi më 7 tetor 2023, kur militantët e Hamasit kryen sulme në jug të Izraelit, duke vrarë rreth 1.200 persona dhe marrë 240 pengje. Që atëherë, ofensiva izraelite ka shkaktuar mbi 66.000 viktima palestineze, mes tyre shumë gra dhe fëmijë.
Organizatat ndërkombëtare të ndihmës raportojnë për një krizë të rëndë humanitare në Gaza, ku mungesa e ushqimit dhe ujit është bërë alarmante.
Deklarata e Netanyahut nuk është vetëm një sinjal për lirimin e pengjeve, por edhe një përpjekje për të rikthyer kontrollin politik dhe moral pas muajsh kritikash ndaj strategjisë ushtarake të Izraelit. Nga ana tjetër, Hamasi po përpiqet të ruajë legjitimitetin e vet përmes kushteve të reja në negociata, ndërsa Trump kërkon një sukses të shpejtë diplomatik që do ta forconte pozicionin e tij ndërkombëtar.
Në thelb, ky plan paqeje është një test i ndërsjellë besimi – nëse Hamasi zbaton marrëveshjen dhe Izraeli ndalon ofensivën, mund të hapet një kapitull i ri për Gazën. Por nëse njëra palë devijon, situata mund të rikthehet në përshkallëzim.
Meqë kriza humanitare ka arritur përmasa ekstreme, çdo vonesë në zbatimin e marrëveshjes mund të ketë pasoja katastrofike për civilët palestinezë.