Në mungesë të krijimit të institucioneve të reja, Kosova po përballet me një situatë të ndërlikuar politike dhe institucionale, e cila sipas ekspertëve, rrezikon të thellojë krizën e brendshme dhe të dëmtojë raportet me partnerët ndërkombëtarë.
Hulumtuesi nga Instituti i Kosovës për Drejtësi, Naim Jakaj, ka paralajmëruar se mosfunksionimi i institucioneve të rëndësishme dhe zvarritja e formimit të qeverisë mund të prodhojnë pasoja serioze në dy rrafshe – të brendshëm dhe të jashtëm.
Sipas tij, Kosova aktualisht gjendet “pa përfaqësim diplomatik aktiv, pa një Ministri të Punëve të Jashtme funksionale, si dhe pa një kryeministër fuqiplotë e legjitim”. Kjo, sipas Jakajt, po ndikon drejtpërdrejt në imazhin e vendit dhe në aftësinë e tij për të ndërtuar marrëdhënie të qëndrueshme me aleatët strategjikë.
Ai theksoi se situata është po aq problematike edhe në aspektin e brendshëm, ku disa institucione të pavarura kushtetuese janë tashmë të paralizuara. “Kosova aktualisht nuk ka Avokat të Popullit me mandat aktiv, mungojnë disa anëtarë të Gjykatës Kushtetuese, Bordit të RTK-së dhe të Fondit të Kursimeve të Kosovës. Kjo krijon një boshllëk institucional që ndikon në transparencën dhe llogaridhënien publike,” deklaroi Jakaj për Ekonomia Online.
Në aspektin financiar, Jakaj shtoi se mungesa e një qeverie legjitime e pamundëson miratimin e ligjit për ndarjet buxhetore për vitin 2026. “Jemi tashmë në tetor, periudhë kur ky ligj duhej të procedohej në Kuvend, por kjo nuk mund të ndodhë pa një qeveri funksionale,” sqaroi ai.
Një tjetër shqetësim që ai ngriti lidhet me raportet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Jakaj kritikoi qasjen e kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, duke theksuar se qëndrimet e tij po ndikojnë negativisht në marrëdhëniet strategjike të Kosovës me SHBA-në. “Pezullimi i dialogut strategjik është sinjal i qartë se diçka nuk po shkon mirë. Kjo marrëdhënie është jetike për Kosovën dhe duhet të trajtohet me kujdes të veçantë,” theksoi ai.
Jakaj kujtoi se qeveritë e kaluara kanë punuar shumë për të ruajtur lidhjet me SHBA-në, ndërsa situata aktuale, sipas tij, po e vendos Kosovën në një pozitë të brishtë ndërkombëtare.
Në fund, ai paralajmëroi se pasojat e kësaj krize do t’i ndjejnë më shumë qytetarët sesa klasa politike, pasi pezullimi i fondeve dhe vonesat në projekte zhvillimore nga BE dhe SHBA do të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në ekonominë e vendit.
Moskrijimi i institucioneve nuk është vetëm një çështje procedurale – është një krizë funksionale që dëmton besimin e qytetarëve në sistemin demokratik dhe cenon kredibilitetin e Kosovës në arenën ndërkombëtare.
Kjo situatë tregon një mungesë serioze koordinimi mes politikës së brendshme dhe diplomacisë së jashtme. Ndërsa SHBA dhe BE kërkojnë stabilitet dhe bashkëpunim, përplasjet e brendshme po e izolojnë Kosovën në një moment kur vendet e rajonit po avancojnë drejt integrimit evropian.
Në thelb, mosfunksionimi institucional është një sinjal alarmi që Kosova duhet ta adresojë menjëherë – jo vetëm për t’u shmangur nga pasojat politike dhe ekonomike, por për të ruajtur kredibilitetin ndërkombëtar dhe për t’i dhënë qytetarëve sigurinë që shteti funksionon për ta.
Burimi: Ekonomia Online