Për herë të parë në histori, shkencëtarët kanë arritur të transplantojnë te njeriu një veshkë të modifikuar me grup gjaku “universal”, duke hapur mundësi të reja në fushën e transplantit të organeve. Procedura historike u raportua nga revista prestigjioze shkencore Nature.
Ekipi ndërkombëtar i studiuesve nga Kanadaja dhe Kina përdori një enzimë të veçantë për të hequr antigjenet e tipit A nga një veshkë donatori, duke e kthyer atë në tip O — grupi i gjakut i “universalizuar” që mund të transplantohet tek çdo marrës pa pasur refuzim të menjëhershëm.
Veshka e përpunuar u transplantuua te një burrë 68-vjeçar me vdekje cerebrale në Chongqing, Kinë. Organi prodhoi urinë për gjashtë ditë dhe funksionoi për dy ditë para se të shfaqte shenja refuzimi, duke ofruar të dhëna të rëndësishme për hapat e ardhshëm të përmirësimit të teknologjisë.
Stephen Withers, kimist në Universitetin e British Columbia në Vancouver, Kanada, shpjegoi: “Kjo enzimë konverton gjakun e tipit A në tip O, duke mundësuar që organet të jenë më të përputhshme me çdo pacient.” Ekipi filloi të eksperimentojë me këtë metodë që në vitin 2019, dhe në vitin 2022 demonstroi se edhe mushkëritë e tipit A mund të transformoheshin në tip O, megjithëse ato nuk u transplantuan ende.
Sipas Natasha Rogers, mjeke transplantesh në Spitalin Westmead në Sidnej, Australi, ky zbulim është historik: “Ai mund të përmirësojë ndjeshëm qasjen në organet donatore dhe të shkurtojë listat e pritjes. Nëse grupi i gjakut nuk do të ishte më pengesë, mjekët do të mund të fokusoheshin tek përputhshmëria e antigjeneve të tjera, që ndikon në jetëgjatësinë e transplantit.”
Ky sukses mund të shënojë fillimin e një epoke të re në mjekësi, ku kufizimet tradicionale për grupin e gjakut nuk do të jenë më pengesë për shpëtimin e jetës së pacientëve.
Ky transplant tregon fuqinë e kombinimit të bioteknologjisë dhe shkencës së transplantit për të zgjidhur një nga problemet më të mëdha klinike: përputhshmërinë e grupit të gjakut. Nëse teknologjia përmirësohet, kjo mund të transformojë mënyrën se si planifikohen dhe kryhen transplantet, duke rritur numrin e organeve të përdorshme dhe duke reduktuar vdekjet nga mungesa e dhuruesve. Për më tepër, metoda e modifikimit të antigjeneve mund të aplikohet më gjerë tek organe të tjera, duke hapur rrugën për një sistem më fleksibël dhe universal të transplantit.
Burimi: Nature