Prishtinë, 5 tetor 2025 – Astronomy Outreach of Kosovo (AOK) ka publikuar një deklaratë zyrtare për të sqaruar rolin e saj në ndërtimin e Observatorit dhe Planetariumit Kombëtar të Kosovës në Shtime, duke kundërshtuar përpjekjet e përfaqësuesve politikë për të marrë meritat për këtë projekt.
Në deklaratën e saj, themeluese dhe anëtare e bordit ekzekutiv të AOK, Pranvera Hyseni, sqaron se organizata ka ideuar, udhëhequr dhe realizuar projektin nga fillimi deri në përfundim. AOK ka siguruar tokën, projektimin arkitekturor, pajisjet shkencore, financimin dhe lidhjet me ekspertët ndërkombëtarë, duke garantuar realizimin e një observatori të pajisur me teleskopë dhe teknologji të nivelit botëror.
Sipas Hysenit, Komuna e Shtimes nuk ka kontribuar në mënyrë të rëndësishme për ndërtimin ose hapjen e observatorit. Kontributi i komunës është kufizuar vetëm në asfaltimin e 100 metrave rrugë pranë objektit, një javë para hapjes publike. Çdo shpenzim tjetër për pajisje, ceremoninë e hapjes, akomodimin e mysafirëve ndërkombëtarë dhe logjistikën u mbulua nga AOK dhe partnerët e saj.
Hyseni thekson gjithashtu presionet politike për ndryshimin e datës së hapjes dhe ftesat për ceremoninë, duke theksuar se AOK mbetet një organizatë shkencore dhe apolitike, që punon për edukimin dhe promovimin e astronomisë në Kosovë. Observatori sot ofron mundësi për nxënës, studentë dhe qytetarë që të angazhohen në hulumtime astronomike dhe shërben si urë bashkëpunimi midis Kosovës dhe komunitetit shkencor global.

Ky rast tregon sfidën e institucioneve shkencore për të ruajtur pavarësinë dhe integritetin e projekteve edukative ndaj politikës. AOK ka demonstruar se ndërtimi i kapaciteteve shkencore në Kosovë kërkon përkushtim, vizion dhe financim të qëndrueshëm, shpesh jashtë mbështetjes lokale institucionale. Përvetësimi politik i projekteve të tilla jo vetëm që deformon realitetin, por edhe rrezikon besimin e qytetarëve ndaj institucioneve shkencore. Puna e AOK-it tregon se suksesi vjen nga angazhimi i drejtpërdrejtë dhe transparenca, duke krijuar një model të qëndrueshëm për projekte të ngjashme në të ardhmen.

