Në mbrëmjen e së dielës, në kuadër të festës tradicionale «Darka e Lamës», u mbajt një darkë solemne ku përfaqësues institucionalë, shoqërorë dhe miq të ftuar u mblodhën për të reflektuar mbi rëndësinë e tokës, të punës dhe bashkimit. Në fjalën e saj, Vjosa Osmani nënvizoi:
“Nga toka fillon gjithçka: jeta, bereqeti dhe begatia. Bashkë me miq, aleatë, përfaqësues të jetës institucionale e shoqërore, në Darkën e Lamës shpreha falënderimin dhe mirënjohjen time të thellë për secilin prej atyre që e mbajnë këtë vend gjallë e krenar çdo ditë.”
Osmani theksoi se Darka e Lamës, nismë e ish-Presidentit historik Ibrahim Rugova, është “kujtesë e lidhjes sonë me rrënjët, me tokën që na mban e ushqen, me traditën që na mëson të jemi mirënjohës”.
Ceremonia synon të risjellë në vëmendje rëndësinë e falënderimit për të korrat, për tokën dhe për gjithë punën bujqësore që qëndron në themel të shoqërisë tonë. Sipas traditës, Darka e Lamës shënon fundin e stinës së vjeljes dhe shpreh mirënjohje ndaj natyrës dhe bashkësisë.
Rituali i Darkës së Lamës ka karakter dual: ndërsa është festë bujqësore dhe falënderuese, ai gjithashtu përfaqëson përpjekjen për ruajtjen e identitetit kulturor në një imperativ të modernitetit. Fjala “Nga toka fillon gjithçka” reflekton pikërisht këtë ndërthurje: tokës i njihet vlera themelore në ekonominë e jetës, ndërsa falënderimi – kolektiv – të fton të reflektojmë mbi rolin tonë si shoqëri.
Veçanërisht, fakti që Darka e Lamës i atribuohet Rugovës tregon një përpjekje institucionale për të institucionalizuar rituale që lidhen me tokën, me punën e tokës dhe me bashkësinë rurale – si pjesë e një strategjie më të gjerë për konsolidimin e identitetit kombëtar pas viteve sfidave politike.
Në kohët e transformimit shoqëror dhe ekonomik, ku migrimet, urbanizimi dhe globalizimi ndryshojnë mënyrën si jetojmë, Darka e Lamës shfaqet si pikë kontakti me të kaluarën. Ajo na kujton se “begatia” nuk është vetëm në rekuizitë moderne, por në tokën që nuk e harrojmë, në traditën që nuk e braktisim dhe në bashkimin që kultivojmë.
Sidoqoftë, për të pasur efekt të plotë, kjo ceremonie duhet të shoqërohet me veprime konkrete — si mbështetja reale e bujqësisë vendore, nxitja e brezave të rinj për të qëndruar në tokë, dhe ruajtja e formave të bashkimit rural që rrezikohen nga fragmentimi urban. Në këtë mënyrë, Darka e Lamës mund të shndërrohet jo vetëm në ritual simbolik, por në katalizator të zhvillimit të qëndrueshëm rural dhe forcimit të lidhjes mes tokës dhe shoqërisë.