Shkencëtarët zbulojnë mënyrën se si mendja “parashikon të ardhmen” sekonda përpara ndodhive
Një ekip ndërkombëtar shkencëtarësh ka bërë një zbulim befasues: truri i njeriut nuk është vetëm një mekanizëm që reagon ndaj realitetit, por një sistem inteligjent që parashikon të ardhmen sekonda përpara se ajo të ndodhë.
Studimi, i publikuar nga Universiteti i Kembrixhit dhe Instituti Max Planck, zbulon se pjesë të veçanta të korteksit vizual aktivizohen përpara se një stimul të ndodhë realisht në botën e jashtme.
🔬 Si u arrit ky zbulim?
Eksperimentet përfshinë më shumë se 150 vullnetarë, të cilët iu nënshtruan skanimeve të avancuara të trurit gjatë shfaqjes së imazheve dhe tingujve të papritur.
Përmes teknologjisë fMRI me rezolucion të lartë, shkencëtarët vunë re se truri aktivizohej paraprakisht në mënyrë që të “përgatiste” trupin për atë që pritej të ndodhte.
Sipas neuroshkencëtarit Dr. Hannah Cole, që drejtoi projektin:
“Truri i njeriut nuk është pasiv. Ai është një orakull biologjik që vazhdimisht krijon parashikime për të ardhmen — nga tingujt, lëvizjet deri te emocionet.”
⚙️ Çfarë do të thotë kjo për jetën e përditshme?
Ky zbulim hedh dritë mbi aftësinë e njeriut për të parandjerë rrezikun, për të reaguar shpejt në situata të paparashikuara dhe për të ndjerë “instinktin” përpara se diçka të ndodhë.
Në thelb, truri punon si një makinë parashikimi — duke krahasuar përvojat e kaluara me informacionin aktual për të “gjeneruar” të ardhmen.
Ekspertët besojnë se ky mekanizëm shpjegon pse njerëzit arrijnë të parandjejnë aksidente, rrezik, apo edhe ndryshime të papritura emocionale te njerëzit përreth.
🧩 Lidhja me inteligjencën artificiale
Zbulimi i këtij “procesi parashikues” po frymëzon edhe zhvillimin e inteligjencës artificiale.
Shkencëtarët e MIT dhe Google DeepMind po përpiqen të ndërtojnë sisteme kompjuterike që mësojnë si truri njerëzor, duke imituar mënyrën se si mendja krijon parashikime në vend që thjesht të reagojë ndaj të dhënave.
Dr. Cole theksoi:
“Nëse arrijmë të kopjojmë mënyrën sesi truri parashikon të ardhmen, do të mund të krijojmë AI më inteligjente, më efikase dhe më humane.”
🌍 Një hap drejt kuptimit të ndërgjegjes
Për shumë studiues, ky zbulim është një nga hapat më të mëdhenj drejt kuptimit të ndërgjegjes njerëzore.
Në vend që të shohim trurin si një kompjuter që proceson informacione, tani ai shihet si një organizëm i gjallë që krijon realitetin.
Sipas raportit, ky proces është thelbësor për koordinimin, kujtesën, emocionet dhe perceptimin e kohës — dhe çdo keqfunksionim në këtë sistem mund të lidhet me çrregullime si ankthi, skizofrenia apo depresioni.
🚀 Çfarë pritet më tej?
Në fazën e ardhshme të hulumtimit, shkencëtarët planifikojnë të përdorin neuroteknologji eksperimentale për të matur me saktësi se sa sekonda truri “e di” më parë atë që do të ndodhë.
Nëse teoria konfirmohet plotësisht, mund të hapë rrugë për terapi të reja neurologjike dhe psikologjike në të ardhmen e afërt.