Një mëngjes i zi për Tuzlën: Zjarri që mori jetë njerëzish të pafajshëm
Një ngjarje e tmerrshme ka tronditur qytetin verilindor të Tuzlës në Bosnjë-Hercegovinë. Të paktën 11 persona humbën jetën dhe 35 të tjerë mbetën të plagosur, pasi një zjarr i fuqishëm përfshiu një azil pleqsh gjatë orëve të para të së martës. Tre prej të plagosurve ndodhen në gjendje kritike për jetën, sipas raportimeve të para nga autoritetet vendase.
Zjarri shpërtheu në katin e shtatë të ndërtesës, ku ndodheshin disa dhoma të banorëve të moshuar që flinin në atë moment. Brenda pak minutash, flakët u përhapën me shpejtësi, duke krijuar tym të dendur dhe panik të madh mes banorëve e stafit të qendrës.
Momentet e para të tragjedisë
Sipas dëshmitarëve okularë, gjithçka ndodhi brenda pak minutash. Njëri prej punonjësve të azilit ka rrëfyer për mediat vendase:
“Ishim duke bërë kontrollin rutinë të mëngjesit kur ndjemë erën e djegies. Brenda pak sekondash tymi u përhap në korridor dhe filluam të dëgjonim thirrje ndihme nga dhomat. Ishte një skenë e tmerrshme.”
Në vendin e ngjarjes mbërritën menjëherë forcat zjarrfikëse, ambulancat dhe policia lokale, të cilët filluan evakuimin e menjëhershëm të banorëve.
Pamjet që kanë qarkulluar në rrjetet sociale tregojnë flakë të mëdha që dilnin nga dritaret e katit të shtatë, ndërsa zjarrfikësit luftonin për të kontrolluar situatën.
Shpëtimi nën flakë dhe errësirë
Operacioni i shpëtimit zgjati disa orë. Zjarrfikësit u përballën me temperatura ekstreme, tym të dendur dhe strukturë komplekse të ndërtesës, që e bëri të vështirë ndërhyrjen në katet e sipërme.
Sipas komandantit të njësisë zjarrfikëse të Tuzlës:
“Ishte një nga operacionet më të vështira që kemi përjetuar. Flakët u përhapën shumë shpejt dhe një pjesë e banorëve nuk arritën të dilnin në kohë. Shumë prej tyre ishin në gjendje të rëndë shëndetësore dhe nuk mund të lëviznin vetë.”
Falë ndërhyrjes së shpejtë të ekipeve të emergjencës, 35 persona u nxorën nga ndërtesa, disa në gjendje të fikët, të tjerë me djegie dhe asfiksi për shkak të tymit.
Tre prej të shpëtuarve ndodhen aktualisht në spitalin e Tuzlës, nën kujdes intensiv, ndërsa autoritetet shëndetësore kanë ngritur një njësi emergjente për trajtimin e të gjithë të plagosurve.
Hetimet e para dhe pistat e mundshme
Ndërkohë, policia e Bosnjës ka nisur menjëherë hetimet për shkaqet e zjarrit. Deri tani nuk ka një përfundim zyrtar, por burime nga vendi i ngjarjes dyshojnë se shkaku mund të ketë qenë një defekt elektrik në një pajisje ngrohjeje, pasi incidenti ndodhi në mëngjesin e ftohtë të nëntorit.
Zëdhënësi i policisë lokale deklaroi:
“Në këtë fazë, po analizojmë çdo provë të mbetur në vendngjarje. Po kontrollohen kamerat e sigurisë dhe po merren dëshmi nga stafi i azilit. Nuk përjashtohet asnjë pistë, përfshirë mundësinë e neglizhencës teknike apo shkeljeve të rregullave të sigurisë.”
Ndërtesa e azilit, sipas të dhënave të publikuara, ishte e licencuar për mbajtjen e mbi 70 banorëve, shumica në moshë të shtyrë dhe me probleme shëndetësore kronike.
Reagime nga autoritetet dhe institucionet
Lajmi ka tronditur të gjithë Bosnjën dhe rajonin. Kryeministri i Federatës së Bosnjë-Hercegovinës, në një deklaratë për mediat, e quajti ngjarjen “një prej tragjedive më të rënda humanitare të viteve të fundit”:
“Zjarri në azilin e Tuzlës është një plagë për të gjithë ne. Humbja e jetëve të njerëzve të moshuar, që duhet të ishin të mbrojtur dhe të kujdesur, është një përgjegjësi që duhet sqaruar deri në fund. Nuk do të ketë asnjë kompromis përballë të vërtetës.”
Ndërkohë, Presidenti i Bosnjë-Hercegovinës ka shpallur ditë zie kombëtare, duke nderuar viktimat e kësaj ngjarjeje tragjike. Flamujt janë ulur në gjysmështizë në të gjitha institucionet shtetërore dhe shkollat kanë mbajtur një minutë heshtje në kujtim të viktimave.
Tragjeditë e përsëritura në azile – një alarm për rajonin
Kjo nuk është hera e parë që ndodh një zjarr fatal në azilet e Ballkanit. Vetëm në dy vitet e fundit, janë raportuar disa raste të ngjashme në Serbi, Maqedoninë e Veriut dhe Kroaci.
Ekspertët e sigurisë theksojnë se shumë prej ndërtesave të azileve janë të vjetra, me instalime elektrike të amortizuara dhe pa sisteme moderne alarmi.
Një raport i vitit 2024 nga Këshilli i Evropës paralajmëronte se një pjesë e madhe e institucioneve sociale në Ballkan nuk i plotësojnë standardet e sigurisë kundër zjarrit, duke theksuar se kjo përbën “rrezik të drejtpërdrejtë për jetën e banorëve”.
Dhimbje dhe solidaritet
Në Tuzla, dhjetëra qytetarë u mblodhën pranë vendit të ngjarjes, duke vendosur lule, qirinj dhe mesazhe ngushëllimi për viktimat.
Një grua e moshuar, e cila kishte një të afërm në atë azil, tha me lot në sy:
“Këtu jetonin njerëz që s’kishin askënd tjetër përveç kujdestarëve. Ata meritonin kujdes, jo një fund të tillë tragjik.”
Në rrjetet sociale, qindra mesazhe solidariteti kanë mbërritur nga qytetarë të Bosnjës, Kosovës, Shqipërisë dhe vendeve fqinje.
Hashtagu #PrayForTuzla është bërë viral në Bosnjë dhe rajon, duke treguar dhimbjen e përbashkët që ka prekur mijëra njerëz.
Përpjekjet për rindërtim dhe ndihmë
Kryetari i Komunës së Tuzlës njoftoi se është ngritur një fond emergjent për ndihmën e familjeve të viktimave dhe për rindërtimin e azilit.
“Do të bëjmë çdo gjë që është e mundur që një tragjedi e tillë të mos ndodhë kurrë më. Do të rishikohen të gjitha certifikatat e sigurisë për objektet publike dhe do të merren masa ndëshkuese ndaj çdo përgjegjësi.”
Po ashtu, disa organizata joqeveritare dhe komunitete fetare kanë ofruar strehim të përkohshëm për të mbijetuarit dhe ndihma materiale për të prekurit nga zjarri.
Shkenca e mbijetesës në zjarr – çfarë mësojmë nga tragjedi të tilla
Ekspertët e mbrojtjes civile theksojnë rëndësinë e trajnimeve periodike, instalimit të sistemeve të alarmit me sensorë tymi, si dhe mirëmbajtjes elektrike në institucione të tilla.
Një inxhinier sigurie nga Sarajeva, i angazhuar në analizën e incidentit, deklaron:
“Në shumë institucione të Ballkanit mungon kultura e sigurisë. Duhet trajnim i detyrueshëm për stafin, dhe duhet të instalohet çdo sistem modern që shpëton jetë. Në Tuzla, çdo sekondë kishte rëndësi, dhe ndoshta disa jetë mund të ishin shpëtuar nëse alarmi do të ishte aktivizuar më herët.”
Përfundim: Një plagë që kërkon përgjigje
Zjarri tragjik në azilin e Tuzlës është më shumë sesa një fatkeqësi aksidentale – është një thirrje alarmi për të gjithë rajonin.
Ai tregon se kujdesi ndaj më të brishtëve të shoqërisë sonë nuk është vetëm një detyrë morale, por edhe një përgjegjësi ligjore e institucionale.
Hetimet vazhdojnë, ndërsa qyteti i Tuzlës përjeton një dhimbje të thellë kolektive, me shpresën se drejtësia do të vihet në vend dhe se nga kjo tragjedi do të lindin masa të reja për mbrojtjen e jetës njerëzore.
🕯️ Ngushëllime për viktimat e zjarrit në Tuzla.
Qoftë kjo tragjedi një kujtesë e përjetshme se siguria e njerëzve nuk duhet lënë asnjëherë pas dore.