Ministrja e Arsimit, Arbërie Nagavci, ka publikuar një përmbledhje të rezultateve të arritura në sektorin e arsimit dhe shkencës gjatë këtij mandati, duke theksuar se “arsimi dhe shkenca janë themeli i zhvillimit të shoqërisë” dhe se rezultatet flasin vetë.
Sipas saj, që nga fillimi i mandatit, Qeveria e Kosovës ka ndërmarrë hapa të mëdhenj për të mbështetur studentët dhe për të forcuar sistemin arsimor. Ndër arritjet e përmendura janë:
- Arsimi i lartë publik falas, prej të cilit kanë përfituar rreth 210,000 studentë;
- Më shumë se 15,000 studentë të mbështetur me bursa nga 1,000 deri në 10,000 euro;
- Skema e bursave për vajzat dhe gratë në fushat STEM, ku 6,917 studente janë mbështetur me nga 1,000 euro;
- Skema e re për studentët që studiojnë jashtë vendit, me 350 të rinj të mbështetur në universitetet më të njohura botërore me bursa deri në 10,000 euro;
- Bursa për studentë me nevoja të veçanta (70) dhe nga komunitetet pakicë (119);
- Tre vite radhazi, për të gjithë studentët e Kosovës, qeveria ka ndarë 100 euro mbështetje financiare.
Në fushën e shkencës dhe cilësisë, Nagavci ka përmendur:
- Rikthimin e Agjencisë së Kosovës për Akreditim në EQAR;
- Funksionalizimin e Këshillit Kombëtar të Shkencës dhe miratimin e Programit Kombëtar të Shkencës;
- Anëtarësimin e Kosovës në Horizon Europe, me mbi 1.24 milion euro financim për projekte shkencore;
- Dhjetëra projekte, publikime dhe monografi shkencore të përkrahura nga MASHTI;
- 68 mobilitete për studentë e staf akademik dhe 43 shkencëtarë të mbështetur për shkëmbime afatshkurtra;
- 113 mobilitete të realizuara në kuadër të programit CEEPUS;
- Rritje të performancës në ERASMUS+;
- Projekte të përbashkëta me Shqipërinë;
- Vazhdimësinë e programit Fulbright, që e rendit Kosovën në vendin e parë në botë për bashkëfinancim për kokë banori;
- Krijimin e USKEB (United States Kosovo Educational Exchange Board) si model për bashkëpunim ndërkombëtar.
Ministrja Nagavci ka theksuar se këto rezultate janë “dëshmi e përkushtimit dhe punës së përbashkët për ndryshim real”, duke shtuar se “arsimi falas, bursat, dhe përkrahja për vajzat në shkencë nuk janë premtime politike, por investim në të ardhmen e Kosovës.”
Megjithatë, reagimi i opozitës nuk ka munguar. Partitë opozitare e kanë akuzuar qeverinë se pagesa prej 100 euro për studentët, e ekzekutuar në prag të zgjedhjeve komunale, është një tentim për blerje votash.
“Qeveria po përdor paratë publike për të ndikuar te votuesit e rinj. Kjo është një formë e kamufluar e fushatës zgjedhore,” kanë deklaruar zyrtarë të opozitës.
Edhe disa analistë politikë kanë ngritur dyshime për kohën e publikimit të këtyre masave. Ata theksojnë se, ndonëse përkrahja e studentëve është e mirëpritur, koha e ekzekutimit të pagesave mund të perceptohet si e motivuar politikisht.
Në rrjetet sociale, reagimet janë të ndara: një pjesë e qytetarëve e mirëpresin ndihmën duke e konsideruar “lehtësim real në kohë krize”, ndërsa të tjerët e shohin si “strategji për të fituar simpati elektorale.”
Përkundër kritikave, Ministrja Nagavci ka theksuar se ndihma për studentët është pjesë e buxhetit të planifikuar dhe se “asnjë mbështetje nuk lidhet me fushata apo zgjedhje”.
Deklaratat e Ministres Nagavci përbëjnë një nga bilancet më të detajuara që një ministër i arsimit ka paraqitur në Kosovë gjatë një mandati. Rezultatet, në aspekt teknik, janë të matshme dhe të dukshme – arsimi falas, bursat për studentë dhe përfshirja në programe ndërkombëtare janë arritje reale që ndikojnë në jetën akademike të vendit.
Megjithatë, koha e publikimit të këtyre arritjeve dhe ekzekutimi i pagesave prej 100 euro për studentët në prag zgjedhjesh, ka krijuar perceptimin e një agjende politike të fshehur pas politikave publike.
Kjo përzierje mes politikës arsimore dhe interesit elektoral ka qenë një problem i përsëritur në Kosovë, ku masat sociale shpesh shihen si mjete për ndikim politik.
Në thelb, për studentët dhe familjet e tyre, ndihma është e mirëpritur dhe praktike. Por në planin e transparencës, kjo situatë e vendos qeverinë në pozitë mbrojtëse. Për të shmangur dyshime të tilla në të ardhmen, masat e mbështetjes duhet të publikohen dhe ekzekutohen në kohë të paracaktuara, pa afërsi me ciklet zgjedhore.