Një bastisje intensive është kryer kohët e fundit në ambientet dhe pronat që lidhen me ish-presidentin e Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, ku hetues të Dhomat e Specializuara dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar kanë siguruar dhe tashmë po kontrollojnë të gjithë pajisjet digjitale – përfshirë kompjuterë, disqe hard-disk, USB dhe dokumente elektronike – që Thaci ka përdorur në periudha të ndryshme të veprimtarisë së tij publike dhe private.
Sipas burimeve të pranishme në skenën hetimore, bastisjet kanë ndodhur në shtëpinë dhe zyrat që Thaci ka përdorur, dhe qëllimi kryesor është të sigurohen prova digjitale që mund të lidhen me çështjet penale që përfshijnë ish-kryesuesin e shtetit. Materiali i mbledhur përfshin kopje rezervë, komunikime elektronike, si dhe pajisje që përdoreshin për ruajtje të të dhënave.
Përfaqësues të mbrojtjes së Thaçit kanë reaguar, duke përmendur se bastisjet janë kryer “me urdhër”, por që procedura dhe arsyetimi përkatës nuk janë bërë publikë. Avokatët kanë shprehur shqetësime se disa veprime mund të jenë në kundërshtim me të drejtat kushtetuese të tij dhe mund të ndikojnë në pranueshmërinë e provave në procesin gjyqësor.
Nga ana tjetër, zyra hetuese e Speciales ka deklaruar se bastisje të tilla kryhen sipas mandatit ligjor dhe me qëllim sigurimin e provave elektronike për vazhdimin e hetimeve, teksa shton se “asnjë pushtet nuk është përtej hetimit të ligjit”.
Ekspertët për teknologji dhe hetim digjital vlerësojnë se kontrolli i kompjuterëve dhe pajisjeve elektronike në raste të tilla është tregues i rëndësishëm:
- Ruajtja e metadatave që mund të zbulojnë kronologjinë e komunikimeve,
- Analiza e aksesit në dosje të veçanta,
- Identifikimi i çdo disku të largueshëm që mund të jetë përdorur për transferim të të dhënave jashtë sistemit zyrtar.
Në përmbushje të një udhëzuesi të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE) për ruajtjen e provave digjitale, është e domosdoshme që të dokumentohet çdo lidhje kabli, çdo pajisje USB dhe çdo tallje për të ruajtur integritetin e provës.
Publikimi i këtij lajmi shënjon një pikë tjetër kyçe në rrugën përballë të drejtësisë në Kosovë: zbatimi i standardeve moderne të hetimit digjital dhe interesi publik për llogaridhënie. Ndërsa procesi hetimor vazhdon, publiku qytetar mbetet i informuar për çdo zhvillim në mënyrë të rregullt dhe transparente.