Sipas disa burimeve, SHBA po prodhon një sasi jashtëzakonisht të madhe mbeturinash elektronike (e-waste) çdo vit. Edhe pse nuk ka burime të besueshme që flasin për 220 milion ton, ekziston një problem i madh mjedisor dhe shëndetësor që nuk duhet nënvlerësuar.
Sa e-waste gjeneron SHBA?
- Raportohet se SHBA prodhon rreth 6,9 milionë tonë e-waste çdo vit.
- Nga kjo sasi, vetëm një pjesë e vogël riciklohet. Sipas E-Waste Collection & Recycling Association, vetëm rreth 17.4% riciklohet sipas protokolleve zyrtare.
- Sipas Electronics-Sourcing.com, rreth 82.6% e kësaj mbeturine elektronike përfundon në landfill-e, që nuk janë të dizajnuara për të trajtuar përbërësit toksikë të pajisjeve elektronike.
Pse është problem shëndetësor dhe mjedisor?
- Pajisjet elektronike përmbajnë substanca të rrezikshme si lead (plumb), mercury (merkur), cadmium (kadmium) dhe retardantë flakë – të cilët mund të lëshohen në tokë dhe ujë kur elektro-mbeturinat dekompozohen në landfill-e.
- Sipas një raporti të EPA, mbeturinat elektronike kontribuojnë në 70% të metaleve të rënda që gjenden në landfill-et e mbeturinave të zakonshme.
- Kjo ndotje mund të cenojë cilësinë e ujërave nëntokësorë dhe të ketë efekte toksike në shëndetin njerëzor, veçanërisht në komunitetet afër vendeve ku është epranuar e-waste pa trajtim adekuat.
Çfarë po bëhet — dhe çfarë duhet bërë?
- Disa organizata dhe kompani teknologjike janë duke u angazhuar për të përmirësuar riciklimin e e-waste.
- Nevojitet ndërgjegjësim më i madh nga qytetarët për mënyrat e sakta të hedhjes dhe riciklimit të pajisjeve elektronike.
- Politikat publike duhet të forcohen: më shumë shtete kërkohet të kenë ligje për riciklimin e elektronikës, dhe të ketë mbështetje për infrastruktura riciklimi.
- Përveç riciklimit, mund të nxisim ekonominë cirkulare: riparimi i pajisjeve, përdorimi i modulave që mund të zëvendësohen, dhe prodhimi i teknologjisë më “të qëndrueshme”.
Pse duhet ta ndjejmë si temë shëndetësore?
- Jo vetëm është një problem mjedisor, por riciklimi i dobët i e-waste mund të dëmtojë shëndetin publik.
- Substancat toksike që lirohen nga mbeturinat e elektronikës mund të ndikojnë në ujërat nëntokësorë, në tokë, dhe në rrjedhim, mund të hyjnë në zinxhirin ushqimor.
- Zona rezidenciale pranë landfill-eve elektronike mund të përjetojnë rreziqe më të larta shëndetësore, duke përfshirë ekspozimin ndaj metaleve të rënda.
Thirrje për veprim
- Të përdorim qendra riciklimi lokale: qytetarët duhet të ia dërgojnë pajisjet e vjetra elektronikës për riciklim në vendet e duhura.
- Kompanitë teknologjike le të projektin produkte që janë më të riparueshme dhe me cikle më të gjatë jetëgjatësi.
- Qeveritë duhet të investojnë në infrastrukturë riciklimi dhe të krijojnë politika që detyrojnë riciklimin e e-waste dhe shmangien e dërgimit të saj në landfille pa mbrojtje.