Një njoftim alarmi është publikuar nga sistemi RASFF i Komisionit Evropian, duke paralajmëruar se kafeja “Prince Caffe” e Devolli Corporation ka rezultuar me prani të akrilamideve në Kroaci. Alerti është bërë publik gjithashtu edhe nga Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë së Kosovës (AUVK).
Megjithatë, njoftimi zyrtar nuk sqaron nëse janë marrë masa konkrete për tërheqjen e produktit nga tregu, nëse bëhet fjalë për të njëjtin lot prodhimi, apo nëse janë kryer analiza shtesë në kompaninë prodhuese ose në pikat e shitjes me pakicë. Kjo situatë ngre pikëpyetje serioze mbi reagimin institucional dhe transparencën ndaj konsumatorëve.
Në këtë kontekst, vëmendja duhet të jetë e shtuar edhe në Shqipëri, ku pritet një reagim i qartë nga Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU), në funksion të mbrojtjes së shëndetit publik dhe informimit të qytetarëve shqiptarë.
🔬 Çfarë janë akrilamidet dhe pse janë të rrezikshme?
Akrilamidet janë substanca të cilat që në vitin 1994 u klasifikuan nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkime mbi Kancerin (IARC) si potencialisht kancerogjene (Grupi 2A).
Studiuesit paralajmërojnë se ekspozimi kronik ndaj akrilamideve mund të dëmtojë fibrat nervore, duke rritur rrezikun për sëmundje neurodegjenerative si Alzheimeri.
Një meta-analizë e vitit 2022, e publikuar në Frontiers in Nutrition, që përfshiu 31 studime me mbi 1 milion persona, gjeti lidhje midis marrjes mesatare prej 23 mikrogramësh akrilamide në ditë për rreth 15 vjet dhe rritjes së rrezikut për disa lloje kanceri, përfshirë ato të zgavrës orale, stomakut, ezofagut, prostatës, pankreasit dhe tiroides.
🍫 Si formohen akrilamidet?
Akrilamidet formohen gjatë gatimit në temperatura të larta, veçanërisht në procese industriale, por edhe në gatimin shtëpiak. Ushqimet me përmbajtje të lartë niseshteje i nënshtrohen transformimit të sheqernave dhe aminoacideve, duke prodhuar këto substanca.
Produkte të zakonshme që mund të përmbajnë akrilamide janë:
- Kafe
- Patate të skuqura
- Biskota dhe produkte të pjekura
- Pizza dhe produkte industriale të pjekura
⚠️ Çfarë duhet të bëjnë konsumatorët?
- Konsumatorët duhet të jenë të vëmendshëm ndaj njoftimeve zyrtare dhe të shmangin produktet që janë pjesë e alertit.
- Autoritetet shqiptare dhe kosovare duhet të bëjnë informimin e qartë dhe të menjëhershëm të qytetarëve.
- Konsumi i moderuar i produkteve të pjekura dhe i kafes industriale mund të ulë rrezikun e ekspozimit afatgjatë.