Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë njoftuar zyrtarisht nisjen e fazës së dytë të planit të paqes për Gazën, një iniciativë e prezantuar nga Presidenti Donald Trump, e cila synon t’i japë fund konfliktit dhe të vendosë një model të ri administrimi në territor.
I dërguari amerikan për Lindjen e Mesme, Steve Witkoff, deklaroi se kjo fazë e re përqendrohet në rindërtimin e plotë të Gazës, demilitarizimin e territorit dhe krijimin e një qeverie palestineze teknokratike, e cila do të funksionojë pa përfshirje direkte të grupeve të armatosura.
Sipas Witkoff, demilitarizimi do të përfshijë çarmatimin e Hamasit dhe të grupeve të tjera palestineze, si pjesë thelbësore e planit për stabilitet afatgjatë. Ai theksoi se Shtetet e Bashkuara presin që të gjitha palët të përmbushin detyrimet e tyre pa përjashtim.
“SHBA-të presin që Hamasi të përmbushë plotësisht detyrimet e tij,” deklaroi Witkoff, duke nënvizuar se këto përfshijnë edhe kthimin e trupit të pengut të fundit izraelit që ka humbur jetën. Ai paralajmëroi se çdo mosrespektim i këtyre kushteve mund të sjellë pasoja serioze diplomatike dhe politike.
Faza e parë e planit, e zbatuar muaj më parë, përfshiu një armëpushim, një shkëmbim pengjesh dhe të burgosurish, tërheqje të pjesshme të forcave izraelite nga disa zona dhe një rritje të ndihmës humanitare për popullsinë civile.
Një tjetër element kyç i fazës së dytë është krijimi i një strukture kalimtare qeverisëse. Egjipti kishte njoftuar më herët formimin e Komitetit Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG), një organ prej 15 anëtarësh që do të menaxhojë territorin gjatë periudhës tranzitore.
Ky komitet do të veprojë nën mbikëqyrjen e një strukture më të gjerë të quajtur “Bordi i Paqes”, i cili, sipas planit 20-pikësh të publikuar nga Trump tre muaj më parë, do të drejtohet nga vetë presidenti amerikan.
Konflikti aktual në Gaza nisi pas sulmit të 7 tetorit 2023 ndaj Izraelit jugor, i udhëhequr nga Hamasi, ku humbën jetën rreth 1,200 persona dhe dhjetëra të tjerë u morën peng. Që nga ajo kohë, operacionet ushtarake izraelite në Gaza kanë shkaktuar humbje të mëdha njerëzore dhe shkatërrim të gjerë të infrastrukturës.
Faza e dytë e planit amerikan për Gazën paraqet një qasje më ambicioze dhe politike sesa ajo e mëparshme. Vendosja e një qeverie teknokratike dhe demilitarizimi i plotë sinjalizojnë synimin e SHBA-ve për një zgjidhje afatgjatë, por suksesi i saj do të varet nga bashkëpunimi real i palëve në terren dhe nga mbështetja rajonale. Sfida kryesore mbetet zbatimi praktik i çarmatimit dhe ruajtja e stabilitetit gjatë tranzicionit.
Burimi: deklarata zyrtare të SHBA-së, raportime ndërkombëtare