James Webb trondit botën e shkencës: Zbulimi i ri mund të ndryshojë gjithçka që dimë për universin
Një nga misteret më të mëdha të universit është rikthyer sërish në qendër të vëmendjes, pasi të dhënat më të fundit nga Teleskopi Hapësinor James Webb (JWST), të mbështetura edhe nga vëzhgimet e Teleskopit Hapësinor Hubble, po sfidojnë modelet aktuale të kozmologjisë.
Sipas shkencëtarëve, ekziston një mospërputhje e rëndësishme në matjet e ritmit me të cilin po zgjerohet universi. Ky fenomen njihet si “Tensioni i Hubble-it” (Hubble Tension) dhe konsiderohet një nga enigmat më të mëdha të fizikës moderne.
Çfarë është “Tensioni i Hubble-it”?
Shkencëtarët përdorin dy mënyra kryesore për të matur zgjerimin e universit.
Metoda e parë bazohet në analizimin e rrezatimit kozmik të mbetur nga universi i hershëm, vetëm pak qindra mijëra vjet pas Big Bengut. Sipas kësaj metode, universi duhet të zgjerohet me një ritëm më të ngadaltë.
Ndërkohë, metoda e dytë përdor vëzhgime të drejtpërdrejta të yjeve, galaktikave dhe supernovave në universin e sotëm. Këto matje tregojnë se universi po zgjerohet më shpejt sesa parashikon modeli standard.
Problemi është se këto dy rezultate nuk përputhen me njëra-tjetrën.
James Webb po e forcon misterin
Kur teleskopi James Webb u lëshua në hapësirë, shumë shkencëtarë menduan se ai do të ndihmonte në zgjidhjen e këtij problemi.
Megjithatë, matjet e tij me saktësi shumë të lartë kanë treguar se rezultatet e Hubble nuk ishin gabim. Përkundrazi, ato po konfirmohen edhe nga Webb.
Kjo do të thotë se mospërputhja nuk duket të jetë pasojë e gabimeve në matje, por mund të tregojë se modelet tona aktuale për funksionimin e universit nuk janë të plota.
A do të ndryshojë fizika?
Nëse ky fenomen vazhdon të konfirmohet edhe nga studime të tjera, shkencëtarët besojnë se mund të jetë e nevojshme të rishikohen disa prej teorive themelore të fizikës.
Disa hipoteza flasin për:
- forma të panjohura të energjisë së errët;
- grimca të reja që ende nuk janë zbuluar;
- ndryshime në teorinë e gravitetit;
- ose procese fizike që kanë ndodhur në universin e hershëm dhe që ende nuk kuptohen plotësisht.
Për momentin, asnjë nga këto shpjegime nuk është konfirmuar.
Çfarë thonë shkencëtarët?
Shumë astronomë e konsiderojnë “Tensionin e Hubble-it” si një nga sfidat më të rëndësishme të kozmologjisë moderne.
Nëse ai rezulton real dhe jo pasojë e ndonjë faktori të panjohur në matje, atëherë mund të hapë një kapitull të ri në kuptimin tonë për origjinën, evolucionin dhe të ardhmen e universit.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se kërkohen ende më shumë të dhëna dhe analiza përpara se të arrihet në përfundime përfundimtare.
A lidhet kjo me vargjet e Kuranit?
Në rrjetet sociale, pas publikimit të këtyre zhvillimeve shkencore, shumë përdorues kanë ndarë edhe vargje nga Kurani që flasin për krijimin dhe zgjerimin e qiejve.
Ndër më të cituarat janë:
“Ne e kemi ndërtuar qiellin me fuqinë Tonë dhe Ne po e zgjerojmë atë.”
(Kuran, 51:47)
dhe:
“A nuk e dinë ata që qiejt dhe toka ishin një masë e bashkuar, e Ne i ndamë ato…”
(Kuran, 21:30)
Këto vargje kanë qenë objekt diskutimesh nga besimtarë dhe studiues të ndryshëm. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se shkenca dhe interpretimet fetare përdorin qasje të ndryshme. Zbulimet shkencore nuk konfirmojnë apo hedhin poshtë interpretime fetare, ndërsa tekstet fetare interpretohen në kontekste teologjike.
Një gjë mbetet e sigurt: universi vazhdon të fshehë mistere të mëdha dhe çdo zbulim i ri na kujton se njerëzimi ka ende shumë për të mësuar rreth hapësirës dhe ligjeve që e qeverisin atë.