Shkencëtarët kanë bërë një njoftim që mund të ndryshojë mënyrën se si e kuptojmë atmosferën e planetit të kuq. Për herë të parë, janë regjistruar sinjale që ngjajnë me aktivitet elektrik në Mars – një fenomen që deri më tani nuk ishte vërtetuar. Zbulimi vjen nga analizat e të dhënave të mbledhura nga roveri i NASA-s, Perseverance, i cili prej vitit 2021 po eksploron zonën e kraterit Jezero.
Çfarë është regjistruar?
Instrumenti SuperCam i roverit ka regjistruar tinguj dhe sinjale elektromagnetike që shkencëtarët i kanë përkufizuar si “shkarkime të vogla elektrike”, të ngjashme me mini-vetëtima. Këto sinjale janë vërejtur gjatë ndërveprimeve të erërave, veçanërisht në momentet kur formohen “dust devils” – rryma rrotulluese me pluhur të imët, shumë të zakonshme në sipërfaqen e Marsit.
Një ekip studiuesish nga Franca analizoi 28 orë regjistrime audio nga Perseverance, të mbledhura përgjatë dy viteve marsiane (që përkthehen në 1,374 ditë tokësore). Rezultatet treguan se këto shkarkime shfaqeshin pothuajse gjithmonë gjatë stuhive të vogla me pluhur, të cilat krijojnë fërkim të mjaftueshëm për të prodhuar ngarkesa elektrike.
Pse është i rëndësishëm ky zbulim?
Sipas Dr. Baptiste Chide, autorit kryesor të studimit, ky zbulim mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në mënyrën se si kuptohet klima marsiane dhe evolucioni i atmosferës së planetit. Sipas tij, sinjale të tilla mund të ndikojnë në proceset kimike, në potencialin për jetë mikrobike dhe madje edhe në planetet për misione të ardhshme robotike dhe njerëzore.
Deri më tani, vetëm disa planete njiheshin për aktivitet të tillë elektrik – Toka, Saturni dhe Jupiteri. Me këtë zbulim, Marsi mund të shtohet në këtë listë.
Ende ka dyshime
Megjithatë, jo të gjithë shkencëtarët janë plotësisht të sigurt. Dr. Daniel Pritchard, ekspert i grimcave, thotë se edhe pse provat janë bindëse, fakti që nuk ka ende një dokumentim vizual, e lë hapur mundësinë për diskutim. Sipas tij, derisa fenomeni të fiksohet me kamera, debati do të vazhdojë.
Çfarë tjetër është zbuluar së fundmi në Mars?
Vetëm disa muaj më parë, studiuesit raportuan për gjetjen e shkëmbinjve me shenja të çuditshme, të quajtura “leopard spots” dhe “poppy seeds”. Në strukturën e tyre janë identifikuar minerale që zakonisht krijohen nga reaksione kimike të lidhura me mikroorganizma. Edhe pse ekziston mundësia që ato të jenë formuar nga procese krejtësisht natyrore, NASA i ka cilësuar si disa nga dëshmitë më intriguese që mund të lidhen me jetë të hershme në Mars.
Perseverance dhe misioni i tij
Roveri Perseverance u dërgua në Jezero Crater pasi kjo zonë besohet se ka qenë dikur një deltë lumore – një nga vendet më të mundshme për të gjetur gjurmë jete të lashtë. Me kalimin e miliarda viteve, Marsi është shndërruar në një shkretëtirë të ftohtë dhe të thatë, por mbetjet e historisë së tij po vazhdojnë të zbulojnë surpriza.
Ky zbulim i ri ndryshon mënyrën se si shkencëtarët e perceptojnë atmosferën e Marsit. Aktiviteti elektrik, edhe në formë të dobët, mund të nënkuptojë se dinamika e klimës marsiane është më komplekse sesa mendohej. Për më tepër, shkarkimet elektrike mund të kenë ndikuar në formimin e molekulave të rëndësishme kimike, duke hapur një dritare të re për kërkimet mbi jetën e mundshme të lashtë. Për NASA-n dhe misionet e ardhshme, kjo është një arsye më shumë për të dërguar instrumente më të avancuara drejt Ky zbulim i ri ndryshon mënyrën se si shkencëtarët e perceptojnë atmosferën e Marsit. Aktiviteti elektrik, edhe në formë të dobët, mund të nënkuptojë se dinamika e klimës marsiane është më komplekse sesa mendohej. Për më tepër, shkarkimet elektrike mund të kenë ndikuar në formimin e molekulave të rëndësishme kimike, duke hapur një dritare të re për kërkimet mbi jetën e mundshme të lashtë. Për NASA-n dhe misionet e ardhshme, kjo është një arsye më shumë për të dërguar instrumente më të avancuara drejt planetit të kuq.