Historia e njerëzimit është e mbushur me qytetërime që lulëzuan për shekuj të tërë, ndërtuan qytete madhështore dhe krijuan kulturë, art e teknologji shumë përpara kohës. Por disa prej tyre u zhdukën papritur, pa ndonjë shpjegim të qartë, duke lënë pas pyetje që ende nuk kanë marrë përgjigje. Këto janë 5 nga qytetërimet më misterioze që historia njeh – dhe ende na mahnitin sot.
1. Qytetërimi i Mohenjo-Daro (India e lashtë)
Pjesë e qytetërimit të Luginës së Indusit, Mohenjo-Daro ishte një qytet me plan urbanistik të përkryer, sistem kanalizimi dhe ndërtesa të përparuara. Por rreth vitit 1900 para erës sonë, qyteti u braktis. Disa teoricienë sugjerojnë një katastrofë bërthamore të lashtë – edhe pse kjo mbetet vetëm spekulim.
2. Qytetërimi i Majave (Amerika Qendrore)
Majat ishin të njohur për kalendarët e saktë, piramidat, matematikën dhe astronominë. Por në shekullin e 9-të, qytetet e mëdha si Tikal dhe Copán u braktisën. Disa ekspertë fajësojnë mungesën e ujit, luftërat e brendshme ose ndryshimet klimatike.
3. Qytetërimi i Mikenës (Greqia)
Mikenianët ishin një ndër civilizimet më të rëndësishme të Greqisë para klasikes. Ata ndërtuan qytete të fortifikuara dhe kishin sistem të përparuar administrativ. Por pas shekullit të 12-të para erës sonë, u zhdukën pa lënë shumë gjurmë. Teoria më e përhapur është një kombinim i pushtimeve dhe katastrofave natyrore.
4. Populli i Anasazit (SHBA jugperëndimore)
Të njohur për shtëpitë e ndërtuara në shpella dhe kodra, Anasazit ndërtuan qytete të mëdha në shkretëtirën e sotme të Arizonës dhe New Mexico. Rreth shekullit të 13-të, ata braktisën papritur gjithçka. Askush nuk e di me siguri pse – disa mendojnë për mungesë ushqimi, të tjerë për luftëra fisnore.
5. Qyteti i Atlantis – legjendë apo realitet?
Atlantis është qyteti legjendar i përmendur nga Platoni. Thuhet se ishte një qytet shumë përpara kohës, por që u fundos në det për një natë. Nuk ka prova të drejtpërdrejta, por shumë eksplorues e studiues kanë ndërtuar teori se ku mund të ketë qenë – nga Mesdheu deri në Antarktidë!
A janë këto paralajmërime për të ardhmen tonë?
Shumë studiues mendojnë se zhdukja e këtyre qytetërimeve lidhet me sjelljen ndaj mjedisit dhe vetëdestruktivitetin e brendshëm. Ndoshta historia po na tregon se për të pasur një të ardhme të qëndrueshme, duhet të mësojmë nga e kaluara…