Procesi i numërimit të votave po hyn në fazën vendimtare dhe projeksionet e deritanishme tregojnë një konfigurim të ri politik që mund të përcaktojë drejtimin e Kosovës për vitet e ardhshme. Sipas analizës së publikuar nga Eugen Cakolli, bazuar në rezultatet aktuale dhe trendet zgjedhore, ndarja e mandateve në Kuvend po merr formë, por mbetet ende e hapur ndaj ndryshimeve të vogla, por potencialisht vendimtare.
Sipas këtyre projeksioneve, Lëvizja Vetëvendosje pritet të jetë forca dominuese parlamentare me 56 mandate, tetë më shumë krahasuar me zgjedhjet e kaluara. Partia Demokratike e Kosovës renditet e dyta me 23 mandate, një më pak se herën e fundit, ndërsa Lidhja Demokratike e Kosovës parashihet të ketë 15 mandate, duke shënuar rënien më të madhe krahasuar me ciklin e kaluar zgjedhor. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës pritet të sigurojë 6 mandate, me një rënie të lehtë, ndërsa partitë e komuniteteve joshumicë ruajnë përfaqësimin e tyre kushtetues.
Lista Serbe parashihet të ketë 9 mandate, ndërsa mandatet e tjera shpërndahen mes subjekteve të komuniteteve turke, boshnjake, rome, ashkalinj dhe egjiptiane, duke e çuar përbërjen e Kuvendit drejt një mozaiku politik që do të kërkojë menaxhim të kujdesshëm institucional.
Një mandat që mund të peshojë më shumë se duket
Megjithatë, sipas Cakollit, procesimi i votave të mbetura brenda Kosovës mund të sjellë një ndryshim minimal, por me peshë politike. Në skenarët e mundshëm, një mandat mund të kalojë nga LVV te PDK, ose nga LDK te LVV, duke e bërë këtë fazë të numërimit veçanërisht të ndjeshme.
Por vëmendja kryesore mbetet te votat nga jashtë vendit. Rreth 70 mijë votues nga diaspora janë ende “në lojë”, ndonëse numri realist i votave të konfirmuara pritet të jetë rreth 50–60 mijë. Historikisht, votat nga diaspora dhe ato me kusht kanë ndikuar ndjeshëm në rezultatin final, shpesh në favor të subjekteve më të mëdha politike.
Nëse merren për bazë trendet e votimit jashtë vendit dhe rezultatet e 9 shkurtit, projektohet që rezultati përfundimtar mund të jetë edhe më i favorshëm për partinë fituese.
Përqindjet që përcaktojnë pushtetin
Sipas këtyre projeksioneve finale:
- LVV mund të arrijë nga 50.1% deri në 50.8%, që përkthehet në 56–57 mandate;
- PDK pritet të luhatet nga 20.2% deri në 20.6%, me 22–24 mandate;
- LDK nga 13.1% deri në 14.2%, ose 14–16 mandate;
- AAK nga 5.2% deri në 5.7%, duke ruajtur 6 mandate.
Këto shifra e vendosin Vetëvendosjen shumë pranë shumicës absolute, duke i dhënë asaj një avantazh të qartë në negociatat për formimin e institucioneve të reja. Megjithatë, çdo devijim i vogël në mandate mund të ndikojë në balancat parlamentare dhe në nevojën për bashkëpunime të reja politike.
Rezultati ende nuk është vulosur
Derisa Komisioni Qendror i Zgjedhjeve të përfundojë numërimin dhe certifikimin e rezultateve, skenari përfundimtar mbetet i hapur. Një mandat më shumë ose më pak mund të mos duket shumë në letër, por në praktikë mund të përcaktojë stabilitetin politik, fuqinë negociuese dhe rrjedhën e qeverisjes së ardhshme.
Prandaj, ditët në vijim pritet të jenë vendimtare, jo vetëm për partitë politike, por edhe për drejtimin institucional të vendit.